TÌM HIỂU CƠ THỂ MÌNH
Thiếu nữ bước vào độ tuổi dậy thì, cơ thể sẽ phát sinh
hàng loạt những thay đổi. Những thay đổi này sẽ khiến cho
các em cảm thấy căng thẳng, nghi hoặc, mông lung, không
biết phải làm thế nào…. Nhưng tất cả những điều đó mới chỉ
là sự khởi đầu của một hành trình dài. Vì vậy để con gái tìm
hiểu cơ thể mình, chuẩn bị sẵn sàng cho kế hoạch “trưởng
thành” là trách nhiệm cơ bản nhất của mỗi người mẹ.
Bức thư đầu tiên: Tuổi dậy thì đồng nghĩa với điều gì?
Bức thư thứ 2: Tín hiệu đầu tiên của tuổi dậy thì
Bức thư thứ 3: Hỏi đáp về sự phát triển của bộ ngực
Bức thư thứ 4: Thời gian dậy thì kéo dài bao lâu
Bức thư thứ 5: Mọc lông vùng kín

Bức thư thứ 6: Con gái cũng mọc râu ư?
Bức thư thứ 7: Lông tơ càng cạo càng dài?
Bức thư thứ 8: Tại sao lại bị vỡ giọng
Bức thư thứ 9: Trở nên ăn khỏe, ngủ khỏe
Bức thư thứ 10: Con gái còn cao hơn con trai
Bức thứ thứ 11: Dậy thì có sớm có muộn
Bức thư thứ 12: Mụn trứng cá

“MẤY NGÀY ĐÓ” CỦA CON GÁI:
Đừng coi thường “mấy ngày đó” nhé con gái, nó sẽ theo
suốt quá nửa cuộc đời của mỗi phụ nữ, nó còn có liên quan
đến sức khỏe của người phụ nữ, liên quan đến sự khỏe
mạnh của thế hệ sau. Cùng con vượt qua những căng thẳng
của kì kinh đầu để vui vẻ chấp nhận “người bạn thân” này là
tình yêu và sự quan tâm thiết thực nhất của mỗi người mẹ
dành cho con gái của mình.
Bức thư thứ 13: Kinh nguyệt là gì?
Bức thư thứ 14: Máu kinh chảy từ đâu ra?
Bức thứ thứ 15: Buồng trứng, “căn cứ địa” sinh con đẻ cái
Bức thư thứ 16: Có kinh nguyệt là có thể sinh em bé ư?
Bức thư thứ 17: Dấu hiệu dự báo của cơ thể trước khi có kinh lần
đầu
Bức thư thứ 18: Dù sớm hay muộn cũng phải chuẩn bị trước
Bức thứ thứ 19: “Bị” lúc ở trường, phải làm sao?

Bức thư thứ 20: Tại sao kinh nguyệt không đến đúng giờ giấc?
Bức thư thứ 21: Đánh dấu chu kì kinh nguyệt
Bức thư thứ 22: Có thể khiến kinh nguyệt không rơi vào kì thi
không?
Bức thư thứ 23: Đến kì kinh nguyệt cơ thể có bị thiếu máu không?
Bức thư thứ 24: Trong thời gian có kinh cần chú ý những gì?
Bức thư thứ 25: Lựa chọn băng vệ sinh như thế nào?
Bức thư thứ 26: Sử dụng Tampon trong thời kì kinh nguyệt có tốt
không?
Bức thư thứ 27: Cần thay băng vệ sinh thường xuyên
Bức thư thứ 28: Cần chú ý khi vệ sinh vùng kín trong mỗi kì kinh
Bức thư thứ 29: Trong kì kinh nguyệt tốt nhất
không nên đi bơi
Bức thư thứ 30: Đối phó với các dấu hiệu trước kì kinh nguyệt
Bức thư thứ 31: Có đối sách với cảm giác khó chịu khi “đến tháng”
Bức thư thứ 32: Phải làm sao khi bị đau bụng kinh?
Bức thư thứ 33: Tại sao trong thời gian hành kinh lại bị đau đầu,
chảy máu mũi
Bức thư thứ 34: Mẹo giặt sạch vết máu trên quần áo

CON GÁI CẦN HỌC CÁCH CHĂM CHÚT
BẢN THÂN
Là con gái cần biết chăm chút cho bản thân! Mỗi người

làm mẹ đều nên giúp con gái mình hình thành thói quen vệ
sinh đúng cách, học cách sống lành mạnh, truyền thụ những
kiến thức bảo vệ sức khỏe qua từng chuyện nhỏ trong cuộc
sống, để cho con hiểu được và học được cách tự bảo vệ,
chăm sóc bản thân. Đây chính là món quả cả đời mà một
người mẹ có thể tặng cho con gái.
Bức thư thứ 35: Khi nào thì bắt đầu mặc áo ngực?
Bức thư thứ 36: Những điều cần chú ý trong quá trình
phát triển “núi đôi”
Bức thư thứ 37: Tại sao ngực lại chảy ra sữa?
Bức thư thứ 38: Chất màu trắng dính trên quần lót
Bức thư thứ 39: Huyết trắng bất thường là có bệnh ư?
Bức thư thứ 40: Có thể sử dụng băng vệ sinh hàng ngày thường
xuyên không?
Bức thư thứ 41: Hàng ngày đều phải vệ sinh vùng kín
và thay quần lót
Bức thư thứ 42: Có cần dùng dung dịch vệ sinh mỗi ngày không?
Bức thư thứ 43: Lựa chọn và giặt quần lót đúng cách
Bức thư thứ 44: Khi sử dụng nhà vệ sinh công cộng
cần chú ý những gì?
Bức thư thứ 45: Bị ngứa vùng kín, phải làm sao?
Bức thư thứ 46: Thói quen vệ sinh rất quan trọng
Bức thư thứ 47: Khám phụ khoa rất rắc rối phải không?
Bức thư thứ 48: Có được giảm béo trong giai đoạn dậy thì?

ĐỪNG SUY ĐOÁN TÂM TƯ CỦA CON
GÁI
“Phụ nữ thích làm đẹp vì người mình thích”. Các bạn nữ
tuổi dậy thì bắt đầu để ý đến dung mạo, cách ăn mặc, thân
hình, hình tượng của mình, cũng bắt đầu có tâm sự, có
“bạch mã hoàng tử” trong mộng… Hãy hồi tưởng lại thời
thanh xuân của mình, hãy để con gái cảm nhận được sự
thấu hiểu từ mẹ, tin tưởng, lắng nghe những suy nghĩ của
con gái… để khiến cuộc nói chuyện của “hai người phụ nữ”
trở nên tự nhiên và không có khoảng cách.
Bức thư thứ 49: Có tâm sự nên kể với ai?
Bức thư thứ 50: Con gái tuổi dậy thì như “bom nổ chậm”.
Bức thư thứ 51: Tại sao nói tuổi dậy thì là “lứa tuổi nguy hiểm”?
Bức thư thứ 52: Lớn rồi sẽ dốt đi sao?
Bức thư thứ 53: Tôi có phải là một cô gái xinh đẹp không?
Bức thư thứ 54: Bị hôi nách, phải làm sao?
Bức thư thứ 55: Không muốn trở thành cô bé tàn nhang
Bức thư thứ 56: Trang điểm giống như người lớn sẽ càng xinh
đẹp hơn?
Bức thư thứ 57: Nhuộm tóc, xăm lông mày sẽ gây ảnh hưởng xấu
Bức thư thứ 58: Đôi giày cao gót của mẹ
Bức thư thứ 59: “Bạch mã hoàng tử” trong lòng các thiếu nữ
Bức thư thứ 60: Đừng tùy tiện nói “yêu" sớm
Bức thư thứ 61: “Fan” cuồng

BÍ MẬT KHÔNG THỂ KHÔNG NHẮC
ĐẾN CỦA CON GÁI
Mong ước lớn nhất của người mẹ là con gái có được
cuộc sống hạnh phúc, vui vẻ và viên mãn, lo lắng nhất là con
gái “yêu sớm”, nhiễm thói hư tật xấu, bị bắt nạt…. Thay vì
giấu giếm, chi bằng cứ thoải mái nói ra, nói cho rõ ràng, để
cho những vấn đề “nhạy cảm” này không còn là bí mật. Khi
tất cả mọi người đều dùng tâm lí bình thản nhất đối mặt với
chúng, có thể những vấn đề ấy lại được hóa giải từ lúc nào
không hay.
Bức thư thứ 62: Con có thể hẹn hò với bạn trai không?
Bức thư thứ 63: Tại sao đặc biệt thích chơi với con trai?
Bức thư thứ 64: Gặp phải kẻ quấy rối thì phải làm sao?
Bức thư thứ 65: Những người bạn kết giao qua mạng
đều là bạn xấu sao?
Bức thư thứ 66: Thủ dâm là hành vi của con gái hư?
Bức thư thứ 67: Con trai và con gái ôm hôn nhau sẽ có thai sao?
Bức thư thứ 68: Con trai, con gái do ai quyết định?
Bức thư thứ 69: Em bé trong bụng mẹ lớn lên như thế nào?
Bức thư thứ 70: Trinh tiết thật sự rất quan trọng?
Bức thư thứ 71: Mang bầu sẽ gây ảnh hưởng không có lợi
cho thiếu nữ tuổi dậy thì
Bức thư thứ 72: Phá thai có an toàn trăm phần trăm không?

NHỮNG PHẨM CHẤT CÁC NỮ SINH

ƯU TÚ CẦN CÓ
Thời đại cải cách mở cửa này đã mang đến những cơ hội
chưa từng cho các bạn gái, nhưng cũng khiến các bạn phải
đối mặt với nhiều thử thách và cạnh tranh khốc liệt hơn.
Cho dù bạn định hướng thành công như thế nào thì tự tin,
lạc quan, khoan dung, lương thiện vẫn luôn là những phẩm
chất và khả năng ưu tú giúp các bạn nữ có chỗ đứng vững
chắc trong xã hội, là tài sản quý báu cho cả cuộc đời; đồng
thời đó cũng là những kinh nghiệm sống mà mỗi người mẹ
nên truyền cho con gái.
Bức thư thứ 73: Tự tin, tự lập
Bức thư thứ 74: Tích cực phấn đấu
Bức thư thứ 75: Cởi mở, lạc quan
Bức thư thứ 76: Hứng thú rộng rãi
Bức thư thứ 77: Khoan dung, độ lượng
Bức thư thứ 78: Lí trí, lễ phép
Bức thư thứ 79: Tràn đầy lòng nhân ái
Bức thư thứ 80: Yêu bản thân

LỜI MỞ ÐẦU
Tuổi dậy thì tràn đầy niềm vui: sự thay đổi về sinh lý báo hiệu
một thiếu niên khờ dại sẽ bắt đầu trưởng thành.
Tuổi dậy thì là thời kì vô cùng tinh tế và nhạy cảm: suy nghĩ đã
chín chắn hơn, càng lúc càng biết quan tâm đến bản thân, càng lúc
càng để ý đến những đánh giá của người khác, càng lúc càng khát
khao tự lập.
Tuổi dậy thì là thời kì mâu thuẫn và mơ hồ: biết bao điều mới mẻ,
biết bao điều chưa biết, biết bao nhiêu cám dỗ, phải đối mặt với
chúng ra sao?
Tuổi dậy thì còn là giai đoạn lãng mạn, ấm áp nhất: ấp ủ hình
bóng một “hoàng tử”, “công chúa” trong tim với một chút mơ mộng
và một chút kỳ vọng về tình yêu...
Bản thân người làm cha làm mẹ nào cũng đều từng trải qua giai
đoạn dậy thì, ai cũng đều từng phải đối mặt với những đứa con đầy
những "rắc rối trưởng thành". Thứ cảm giác ấy chắc chắn là sự đan
xen giữa vui mừng và lo âu, nhưng lo âu nhiều hơn vui mừng. Vui
mừng, đương nhiên là vì con chúng ta đã bắt đầu khôn lớn, nhưng ba
chữ "tuổi dậy thì" vốn dùng để chỉ một giai đoạn thật sự mẫn cảm;
làm thế nào để giao tiếp với con, làm thế nào giúp con vượt qua giai
đoạn này một cách thuận lợi vẫn luôn là bài toán khó đối với các bậc
cha mẹ.
Thực ra, mọi chuyện không khó khăn như ta tưởng. Hãy cầm bút
lên và viết bức thư về điều mẹ cần nói với con gái, bố cần dạy con trai,
để những dòng tâm tình giữa cha mẹ và con cái ấy trở thành "dòng
máu nóng" nuôi dưỡng tuổi dậy thì của con.

LỜI DẪN
Minh Anh là một bé gái mau mồm mau miệng, chuyện ở trường,
chuyện bạn học, chuyện vui, chuyện buồn cứ về đến nhà là con lại kể
cho tôi nghe. Mỗi khi tôi ra tay giúp con bé giải quyết vấn đề khó, nó
sẽ lại ca ngợi tôi là "chiến hữu tốt". Người ta thường nói, cách nhau
ba tuổi trở lên là đã có "khoảng cách thế hệ", nhưng chúng tôi thường
nói đùa: Vì hai mẹ con đã đào một "đường hầm" nên khoảng cách
giữa chúng tôi đã được xóa nhòa.
Nhưng mấy hôm nay, Minh Anh có vẻ kì lạ. Dường như con bé có
chuyện gì đó muốn nói với tôi nhưng lại không thể nói ra. Ha ha, theo
như kinh nghiệm của tôi, trong những trường hợp thế này, chỉ có thể
chờ đợi mà thôi. Quả nhiên, hôm nay, sau khi tan học, nhân lúc bố
vẫn chưa đi làm về, Minh Anh liền sán lại gần tôi, ấp úng nói: Mẹ ơi,
con có thể hỏi mẹ một câu được không? Nhưng mà, con phải nói
trước nhé, đây không phải chuyện của con…con…con hỏi giúp cái
Thanh mà thôi!" Tôi bèn gật đầu rồi chờ đợi con bé lên tiếng. "Là như
thế này ạ!", Minh Anh tiếp tục nói: "Thanh nói bạn ấy phát hiện ngực
mình nổi lên hai cục nhỏ nhỏ, chạm vào thấy hơi đau. Như thế có
phải là... Ừm, mẹ biết là con định nói gì mà! Nhưng mẹ biết đấy, mẹ
bạn Thanh vốn nổi tiếng là ghê gớm, bạn ấy không dám hỏi mẹ mình.
Thế nên con đã nhận lời hỏi mẹ giúp bạn ấy, nhưng mà mấy ngày
liền, con lại chẳng biết nói thế nào, hi hi...", Minh Anh vừa nói vừa
ngại ngùng nhún vai.
Những lời Minh Anh nói khiến tôi chợt nhận ra rằng: con gái tôi
đã lớn rồi! Câu hỏi mà con bé đưa ra thực ra chính là câu hỏi mà mỗi
cô bé đến tuổi này đều muốn biết, đều nên biết, và cũng là điều mà
những người mẹ nên dạy con gái. Nhưng nói thật lòng, nếu không
phải con gái hỏi vấn đề này hộ bạn, tôi cũng không biết phải nói với
con về những vấn đề về tuổi dậy thì của chúng như thế nào và khi nào
thì nên nói.
Ngẫm nghĩ một lát, tôi nói: Ngày mai nhớ thay mẹ chúc mừng
bạn Thanh, vì bạn ấy đã thực sự bắt đầu "trưởng thành" rồi đấy!
Chuyện này thì có gì mà phải ngại? Tại sao không dám hỏi mẹ?
Nhưng mà tuổi dậy thì có rất nhiều thứ các con cần tìm hiểu, không

phải chỉ một vài câu là có thể nói hết được đâu. Chi bằng thế này, kể
từ hôm nay, mẹ sẽ chịu vất vả một chút để viết thư cho con nhé!
- Viết thư ạ?- Minh Anh nghi hoặc hỏi.
- Đúng thế, viết hết những vấn đề của tuổi dậy thì vào trong thư.
Nếu như con và các bạn học có vấn đề gì thắc mắc, cũng có thể viết
câu hỏi ra một mảnh giấy nhỏ. Làm như vậy rất có lợi, một là tránh
cho các con khỏi ngại, hai là con có thể cất đi, khi nào cần lại lấy ra
đọc, thứ ba là còn có thể dễ dàng chia sẻ kiến thức đó cùng các bạn...
Tôi còn chưa nói hết, con gái đã reo lên: "Ôi, mẹ thật là vĩ đại! Ý
kiến này rất hay, như thế con cũng chẳng cần phải truyền đạt lại cho
bạn Thanh nữa, thế nên khỏi phải lo không thể nói rõ cho bạn ấy
hiểu. Cứ quyết định như thế đi mẹ nhé, con đi làm bài tập đây!"

TÌM HIỂU CƠ THỂ MÌNH
Thiếu nữ bước vào độ tuổi dậy thì, cơ thể sẽ phát sinh
hàng loạt những thay đổi. Những thay đổi này sẽ khiến cho
các em cảm thấy căng thẳng, nghi hoặc, mông lung, không
biết phải làm thế nào…. Nhưng tất cả những điều đó mới chỉ
là sự khởi đầu của một hành trình dài. Vì vậy, để con gái tìm
hiểu cơ thể mình, chuẩn bị sẵn sàng cho kế hoạch “trưởng
thành” là trách nhiệm cơ bản nhất của mỗi người mẹ.

Bức thư đầu tiên
TUỔI DẬY THÌ ĐỒNG NGHĨA
VỚI ĐIỀU GÌ?
Minh Anh yêu quý:
Mẹ thật sự phải cám ơn con! Thực ra mẹ đã sớm ý thức được tuổi
dậy thì đang từng bước đến gần bên con. Nhưng nếu như con không
chủ động nói với mẹ chuyện này trước thì làm thế nào để mở lời với
con vẫn còn là vấn đề nan giải đối với mẹ. Có lẽ phương pháp “viết
thư” này sẽ trở thành một “đường hầm” giúp các con tìm hiểu vấn đề.
Ha ha. Giờ thì đi vào vấn đề chính nhé.
“Tuổi dậy thì” đối với con bây giờ không phải là một “từ mới”.
Thường ngày nghe nhạc, đọc báo, tiểu thuyết chắc con cũng từng gặp
từ này rồi. Tuổi dậy thì được bay nhảy, những năm tháng tuổi trẻ
tươi đẹp chắc chắn sẽ khiến cho con hào hứng chờ đợi. Quan trọng
hơn nữa, lúc ấy con sẽ cảm thấy mình đã lớn rồi, có thể độc lập, tự
do, thoát khỏi sự “quản lí” của mẹ rồi. Mẹ nói không sai chứ? Nhưng
“tuổi dậy thì” là danh từ dùng để chỉ giai đoạn nào? “Tuổi dậy thì” có
nghĩa là gì? Chắc chắn con chưa hiểu rõ.

Một con người từ lúc sinh ra phải trải qua giai đoạn từ trẻ sơ sinh
đến trẻ con, nói cách khác là giai đoạn từ lúc con là một baby cho đến
khi con học hết mẫu giáo; sau đó con sẽ bước vào giai đoạn nhi đồng,
bắt đầu đi học tiểu học; đến năm lớp bốn, lớp năm, khoảng 10, 11 tuổi
trở lên, phần lớn các bạn nữ đều bắt đầu bước vào giai đoạn dậy thì,
còn con trai thì muộn hơn khoảng hai năm trở lên (Ha ha, đắc chí lắm
phải không? Về phương diện này thì con gái đi trước con trai một
bước rồi), sau đó là từ tiểu học lên đến trung học, đến khi học xong
trung học phổ thông rồi lên đại học, cũng là lúc các con khoảng 18–20
tuổi, mới hoàn thành quá trình dậy thì để bước vào quá trình trưởng
thành, lúc này con đã thực sự là "người lớn" rồi đó. Với sự thông
minh của mình, nhất định con có thể hiểu được rằng tuổi dậy thì là
quá trình một đứa trẻ trở thành một người trưởng thành. Con đã
nghe câu "tuổi mười bảy bẻ gẫy sừng trâu" chưa? "Tuổi mười bảy" mà
người xưa nói chính là chỉ giai đoạn dậy thì, là thời kì mà các phương
diện về cơ thể và tâm lí của người con gái đều có sự thay đổi nhanh

chóng. Cơ thể thay đổi, tính tình thay đổi, suy nghĩ và tâm lí cũng
thay đổi. Trải qua tuổi dậy thì, một cô bé sẽ “biến mình” trở thành
một cô gái xinh đẹp, một cậu bé ngỗ ngược sẽ trở thành một chàng
trai tuấn tú và cường tráng.
Chắc chắn con đã để ý đến chi tiết mẹ vừa nói: “Phần lớn các cô
bé từ 10, 11 tuổi sẽ bắt đầu bước vào giai đoạn dậy thì”. Vậy tại sao lại
nói đó mới chỉ là sự bắt đầu? Đó là bởi vì tuổi dậy thì không đến trong
chốc lát và cũng không kết thúc trong chốc lát, mà đó là một quá trình
không phải là ngắn. Chúng ta thử tính mà xem: một cô bé 10–11 tuổi
bắt đầu bước vào giai đoạn dậy thì cho đến 18–20 tuổi mới hoàn tất
giai đoạn dậy thì, như vậy khoảng thời gian dậy thì kéo dài từ 8–10
năm cơ đấy.
Nhất định con sẽ thắc mắc tại sao từ lúc sinh ra cho đến khi mười
mấy tuổi mới bắt đầu dậy thì? Ha ha, đây chính là điều kì diệu của sự
phát triển cơ thể người.
Trên cơ thể người có một cơ quan gọi là “tuyến sinh dục”. Tuyến
sinh dục của con gái nằm ở buồng trứng, của con trai ở trong tinh
hoàn. Tuyến sinh dục có thể tiết ra một chất gọi là “hormone sinh
dục”, mà thứ quyết định đến sự phát triển của cơ thể người trong giai
đoạn dậy thì chính là thứ hormone này.
Tuy nhiên, mặc dù tuyến sinh dục này đã tồn tại trong cơ thể
người ngay từ khi được sinh ra nhưng nó vẫn luôn ở trạng thái say
ngủ. Trước khi dậy thì, tuyến sinh dục sẽ sản sinh ra hai loại hormone
là estrogen và androgen. Estrogen khiến cho con người mang đặc
điểm của nữ giới, còn androgen khiến cho con người mang đặc điểm
của nam giới. Trong thời kì nhi đồng, cho dù là con gái hay con trai,
trong cơ thể đều đồng thời tồn tại một lượng rất nhỏ hai loại
hormone này. Vì vậy, con trai và con gái khi 7–8 tuổi, về ngoại hình
không có sự khác biệt rõ rệt. Cũng giống như con lúc nhỏ, bởi vì cắt
tóc ngắn, chẳng phải mỗi khi đến khu vui chơi đều bị người ta tưởng
nhầm là “thằng cu” hay sao?
Sau khi bước vào giai đoạn dậy thì, tuyến sinh dục “nửa mơ nửa
tỉnh” này mới thực sự tỉnh giấc, đồng thời phát triển nhanh chóng.
Dưới tác dụng của các hormone do tuyến yên tiết ra, hormone
estrogen trong cơ thể con gái sẽ tăng lên, hàm lượng vượt xa
androgen vốn có trong cơ thể. Do đó ở con gái bắt đầu xuất hiện các

đặc điểm: ngực bắt đầu phát triển, có kinh nguyệt. Còn ở con trai thì
ngược lại, hàm lượng hormone androgen vượt xa estrogen vốn có
trong cơ thể và các đặc trưng của nam giới bắt đầu hình thành rõ rệt.
Vì vậy, bạn Thanh phát hiện ra ngực mình có cục nhỏ đang nổi
lên chính là sự khởi đầu cho quá trình thay đổi của cơ thể, cũng đồng
nghĩa với việc bạn ấy sắp trở thành người lớn rồi. Con nói xem,
chuyện này có đáng để ta chúc mừng không? Ngày mai đến trường,
đừng quên chúc mừng bạn ấy nhé! Con nhớ thay mẹ gửi lời chúc
mừng đến bạn ấy nhé!
Chúc con ngủ ngon!

Mẹ

Bức thư thứ 2
TÍN HIỆU ĐẦU TIÊN CỦA
TUỔI DẬY THÌ
Minh Anh thương yêu:
Chắc rằng bức thư đầu tiên mẹ viết cho con không chỉ có mình
con đọc đâu nhỉ, chắc bạn Thanh cũng đã đọc rồi. Vấn đề tiếp theo là
gì, các con không hỏi mẹ cũng biết rồi. Hi hi, ai bảo mẹ là “chiến hữu
tốt” của con chứ? Vì vậy, đi làm về là mẹ phải viết ngay lá thư thứ hai
cho con. Lần trước mẹ đã nói, trước tuổi dậy thì, tuyến sinh dục ở
trạng thái “nửa mơ nửa tỉnh”. Thực ra, con người sau khi ra đời, tốc
độ phát triển của các cơ quan trên cơ thể là không giống nhau. Có
nhiều cơ quan chẳng mấy chốc đã phát triển hoàn thiện, có một số cơ
quan lại phát triển từ từ, nhưng luôn không nghỉ, và cũng có một số
cơ quan thích “ngủ say”, phải đến một thời điểm nhất định bị đánh
thức, nó mới “vươn vai” và bắt đầu phát triển, ví dụ như cơ quan sinh
dục.
Trước đây, chúng ta từng đi xem triển lãm khoa học, trong đó có
một phần nói đến giới tính của con người, mẹ nghĩ chắc con vẫn còn
nhớ đến. Giới tính của con trai và con gái là do nhiễm sắc thể quyết
định, đây là đặc trưng giới tính đầu tiên của con người, nó mang lại
sự khác biệt cơ bản giữa con trai và con gái mà con đã biết, ví dụ: “cậu
nhỏ” ở con trai. Cái gọi là đặc trưng giới tính thứ hai của con người là
chỉ sự khác biệt bên ngoài giữa con trai và con gái, ví dụ: con gái sau
khi trưởng thành, ngực sẽ nhô cao lên, xương chậu trở nên rộng hơn,
cơ thể trở nên đầy đặn, giọng nói trong và thanh, xuất hiện lông mu,
lông nách và kinh nguyệt, đây là những thuộc tính hết sức tự nhiên.
Đây cũng chính là tác dụng của các hormone giới tính mà chúng ta đã
nói đến lúc trước. Hay nói cách khác, chính các hormone giới tính này
đã đánh thức các cơ quan chưa phát triển, vẫn đang “say ngủ” trên cơ
thể để từ đây cơ thể bước vào giai đoạn dậy thì. Mà dấu hiệu của tuổi
dậy thì chính là sự phát triển của các cơ quan sinh dục, tức là sự xuất
hiện các đặc trưng giới tính thứ hai.

Bất cứ sự việc gì cũng không thể diễn
ra một sớm một chiều, sự thay đổi của cơ
thể cũng như vậy, cũng không thể hoàn
thành ngay lập tức, mà đó là một quá trình
từ từ, từng bước từng bước phát triển. Sự
phát triển của bộ ngực chính là dấu hiệu
đầu tiên của tuổi dậy thì ở con gái.
Bộ ngực của con gái là do tuyến sữa,
mỡ và các mô liên kết có tính đàn hồi tạo
thành. Ban nãy mẹ đã nói, trước tuổi dậy
thì, ngực và các cơ quan khác ở trạng thái
“say ngủ”. Sau khi bước vào tuổi dậy thì,
hormone estrogen trong cơ thể con gái bắt
đầu phát huy tác dụng, từng bước đánh
thức các cơ quan còn đang “say ngủ”.
Trong số đó, ngực là cơ quan nhạy cảm
nhất đối với estrogen, vì vậy nó được đánh
thức trước tiên, phát triển đầu tiên, cũng
trở thành “tín hiệu” đầu tiên của tuổi dậy
thì ở con gái.
Vì vậy, mặc dù Thanh đã bước vào tuổi
dậy thì nhưng “hành trình trường kì” này
mới chỉ bắt đầu, con đường phía sau còn
rất rất dài...
Thôi được rồi, mẹ phải đi làm đây!

Mẹ

Bức thư thứ 3
HỎI ĐÁP VỀ SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA BỘ NGỰC
Minh Anh yêu quý:
Muộn mất hai ngày mới trả lời được thắc mắc của Thanh, hãy
thay mẹ xin lỗi bạn ấy nhé.
Thanh có nói bạn ấy thường cảm thấy ngực ngưa ngứa, nhiều lúc
còn cảm thấy ngực cương và hơi đau. Đây đều là những dấu hiệu
thông thường của sự phát triển bộ ngực, không cần thiết phải lo lắng.
Lần này, mẹ sẽ nói cho các con biết quá trình phát triển của bộ ngực
cùng với những điều cần chú ý trong cuộc sống hàng ngày.
Sự phát triển ngực ở con gái là cả một quá trình.
Thông thường, những dấu hiệu đầu tiên cho thấy ngực bắt đầu
phát triển là lúc các bạn gái khoảng 9–10 tuổi. Đầu vú bắt đầu to ra,
xuất hiện chồi vú. Màu sắc da xung quanh đầu vú bắt đầu sậm dần,
quầng vú rộng hơn. Tuy nhiên giai đoạn này vẫn chưa có cảm giác gì
đặc biệt, phần lớn mọi người có thể sẽ không chú ý đến điều này.
Đến lúc 10–11 tuổi, tuyến sữa bắt đầu phát triển, phần lớn mọi
người đều cảm nhận rõ sự thay đổi của bộ ngực vào thời kì này. Ví
dụ, màu sắc da vùng quầng vú sậm hơn, cảm giác ngực cương và
ngứa giống như cảm giác vết thương đang lên da non, đồng thời sẽ
hình thành “hạch vú”: nếu con nắn nhẹ, có lẽ không khó phát hiện ra
ở giữa ngực có một “khối” cưng cứng, ấn vào hoặc chẳng may đập vào
sẽ cảm thấy rất đau. Cái “khối cứng” đó gọi là “hạch vú”.
Sau đó, cùng với sự phát triển của bộ ngực, ống dẫn sữa và mô
mỡ dưới da tăng lên, các cơ quanh quầng vú cũng bắt đầu phát triển,
ngực dần dần nhô lên thành hình bán cầu, rõ ràng và có tính đàn hồi,
quầng vú và đầu vú sậm màu hơn, hạch vú cũng dần dần biến mất.

Quá trình này kéo dài khoảng ba, bốn năm, sau đó ngực của con gái
đã gần như hoàn thiện. Trong giai đoạn phát triển ngực, trong các tiết
thể dục hoặc các hoạt động thể lực, kể cả các những lúc bình thường
khi lên xe buýt, đi đến những nơi công cộng đều cần phải học cách tự
bảo vệ mình, không để người khác hoặc các vật cứng đập vào ngực.
Khi tắm rửa, cởi áo, mặc áo, động tác cần nhẹ nhàng, tránh cọ xát quá
mạnh hoặc bất cẩn đập vào ngực. Lúc các con đọc sách, viết bài cũng
nên giữ khoảng cách thích hợp với bàn, đừng để ngực tì sát vào cạnh
bàn, tránh tạo ra áp lực mạnh lên ngực. Con phải nhớ nói với Thanh,
cho dù cảm thấy ngứa đến mấy cũng không dùng tay nặn, bóp hoặc
gãi, tránh gây tổn thương và nhiễm trùng cho làn da quanh ngực, qua
giai đoạn này sẽ ổn thôi.
Bây giờ đến lúc trả lời câu hỏi của Minh Anh rồi. Ha ha... Mẹ biết
con đang sốt ruột lắm rồi đấy!
Ở phần trước, chúng ta đã nói đến “thời gian biểu” của con gái
tuổi dậy thì. Nhưng đó chỉ là một sự tham chiếu, một con số trung
bình, không phải mọi bạn gái đều có nhịp độ phát triển giống nhau.
Có bạn gái vừa lên cấp hai là bộ ngực đã đầy đặn rồi, nhưng cũng có
những bạn phải đến lúc này mới bắt đầu phát triển; có bạn một, hai
năm đã phát triển hoàn toàn, nhưng có những bạn phải mất bảy, tám
năm với hoàn thành quá trình này. Vì vậy, mặc dù con lớn hơn Thanh
đến mấy tháng nhưng lại “lạc hậu” so với bạn ấy, đây là do nguyên
nhân di truyền, nội tiết, dinh dưỡng trong ăn uống, hình thể, môi
trường… và cũng là một hiện tượng hết sức bình thường. Đến lúc
trưởng thành sẽ phải trưởng thành, có sốt ruột cũng không được.

Ngoài câu hỏi của các con, còn có vài chuyện mẹ cảm thấy cần
phải giảng giải cho các con hiểu.
Thứ nhất là kích thước của “núi đôi”. Xã hội hiện nay ngày càng
"thoáng" hơn, qua các bộ phim hay quảng cáo trên ti vi, các con có thể
cũng biết, những bộ ngực nhỏ bị gọi là “sân bay” hoặc “màn hình
phẳng”, còn bộ ngực đầy đặn sẽ được coi là “gợi cảm”… Thực ra, kích
thước của bộ ngực cũng giống như chiều cao cơ thể, chủ yếu có liên
quan đến yếu tố di truyền. Thông thường nếu người mẹ có bộ ngực
tương đối to, thì ngực của con gái cũng tương đối to; nếu ngực của
mẹ thuộc loại nhỏ, thì ngực con gái cũng tương đối nhỏ. Nhưng đó
không phải là vấn đề quan trọng, quan trọng là sức khỏe. Bởi vì ngực
phát triển sớm hoặc to sẽ khiến các con cảm thấy ngại vì thường ngày
bị mọi người để ý. Buồn phiền vì chuyện ngực phát triển muộn hoặc
“màn hình phẳng” là những điều không cần thiết. Giữa người với
người vốn có những khác biệt rất lớn, hoàn toàn không cần thiết phải
tự rước buồn phiền vào thân.
Thứ hai là hình dáng của “núi đôi”. Mặc dù hình dạng bộ ngực
của mỗi người về đại thể là giống nhau, nhưng cũng vẫn có sự khác
biệt nho nhỏ, mất cân đối ở hai bên trái, phải. Thông thường, ngực
bên trái sẽ to hơn ngực bên phải một chút. Thực ra, rất nhiều cơ quan

trong cơ thể người đều như vậy, thoáng qua thì có vẻ cân bằng,
nhưng thực ra lại không hoàn toàn đối xứng và bằng nhau, ví dụ như
hai con mắt, hai bàn chân, hai bàn tay... Nhất là ở những bạn gái đang
dậy thì, có thể một bên ngực nhạy cảm hơn với estrogen so với bên
kia nên có hiện tượng một bên phát triển hơn bên kia, tạo ra sự khác
biệt về kích thước. Chuyện này không cần thiết phải lo lắng, đợi sau
khi dậy thì xong, ngực sẽ phát triển đầy đủ, sự chênh lệch sẽ không
còn quá rõ rệt nữa.
Thứ ba là việc nịt ngực. Có một số bạn gái tuổi dậy thì, vì thiếu
kiến thức mà cảm thấy xấu hổ với sự phát triển của bộ ngực, hoặc
cũng có thể do theo đuổi hình tượng "mình hạc xương mai" mà mặc
những chiếc áo lót bó sát vào ngực mình. Làm như vậy là rất có hại.
Trước tiên, phía sau núi đôi là phần cơ và xương lồng ngực rất cứng
chắc, khi bị chèn ép như vậy, ngực sẽ phải “nhượng bộ” để nhường
bớt không gian. Những chiếc áo lót quá chặt sẽ tạo ra áp lực trực tiếp
lên tuyến sữa, ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và bạch huyết, gây trở
ngại đến sự phát triển của bộ ngực, dễ dẫn đến hiện tượng thụt đầu
vú, các ống tuyến sữa không thể phát triển đầy đủ. Những phần lõm
xuống dễ tích tụ mồ hôi và chất bã, nếu không vệ sinh được sạch sẽ có
thể gây viêm nhiễm hoặc mụn nhọt. Mà khi đầu vú đã thụt vào thì rất
khó hồi phục lại, còn ảnh hưởng đến khả năng tiết sữa và cho con bú
sau này. Mặc dù những điều này còn quá xa vời đối với các con,
nhưng đây là chuyện cả đời, không thể coi thường. Ngoài ra, mẹ cũng
muốn nói cho các con biết yếu tố có liên quan. Ở tuổi dậy thì, xương
cột sống cấu thành nên lồng ngực, phần liên kết giữa xương ngực và
xương sườn là sụn mềm, còn chưa phát triển hoàn thiện, nịt ngực
quá chặt sẽ tạo ra áp lực rất lớn lên lồng ngực, dễ khiến lồng ngực
biến dạng, làm cho phổi khó hô hấp, đồng thời cũng khiến cho phần
cơ giãn sườn phải chịu áo lực, lâu dần các chỉ tiêu công năng của phổi
như dung lượng phổi, hoạt lượng của phổi sẽ bị giảm sút hơn so với
mức bình thường, gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển và sức khỏe
con gái.
Cuối cùng, hãy cùng nói đến vấn đề ăn uống và vận động có ảnh
hưởng ra sao đến sự phát triển của bộ ngực. Mặc dù kích thước của
bộ ngực chủ yếu là do gen di truyền, nhưng điều cần biết ở đây là quá
kén ăn hoặc lười ăn sẽ khiến cơ thể suy dinh dưỡng, thiếu chất béo,
cản trở sự phát triển của bộ ngực. Vì vậy, đừng hơi một chút là đòi
giảm béo, cũng không nên kén ăn. Còn về vận động, mặc dù ngực là
do mô mỡ và tuyến sữa cấu thành, không có bất cứ vận động hay

ngoại lực nào có thể khiến nó to lên, nhưng nếu thường ngày chịu khó
mát xa ngực có thể tăng cường tuần hoàn máu cung cấp cho ngực,
cũng khiến cơ ngực có tính đàn hồi hơn, giúp ngực phát triển hơn.
Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động thể dục thể thao thích hợp, ví
dụ như: bơi lội, tập cơ ngực… có thể khiến cho các cơ ngực trở nên
săn chắc và đàn hồi, giúp đẩy ngực lên cao, khiến ngực trông to hơn,
đẹp hơn đôi chút.
Mẹ nói nhiều như vậy cũng chỉ muốn các con biết, sự phát triển
núi đôi là quá trình mà mọi cô bé đều phải trải qua, cho dù là sớm hay
muộn, to hay nhỏ, chỉ cần phát triển trong phạm vi bình thường,
khỏe mạnh, các con không cần phải che đậy, không cần phải “chuyện
bé xé ra to”, cứ thoải mái chào đón tuổi dậy thì, hãy tận hưởng niềm
hạnh phúc trưởng thành con nhé!

Mẹ

Bức thư thứ 4
THỜI GIAN DẬY THÌ KÉO DÀI
BAO LÂU?
Minh Anh thân yêu:
Ha ha, con thấy mẹ nói không sai chứ! Mới vài hôm trước con còn
buồn phiền vì chuyện “lạc hậu” hơn bạn Thanh, giờ thì con cũng bắt
đầu hành trình của mình rồi đấy. Vì vậy, mẹ càng phải bày tỏ sự chúc
mừng đến con, con gái của mẹ đã lớn thật rồi!
Con còn nhớ mẹ đã nói “hành trình trường kì” của các con chỉ
mới bắt đầu thôi không? Chính xác, sự thay đổi của con gái tuổi dậy
thì kì diệu như quá trình sâu hóa bướm vậy, phải trải qua từng “cửa
ải” một, từ từ phát hiện ra những điều bí mật nho nhỏ. Những “cửa
ải” này, có cái thì hiện rõ ra bên ngoài, có cái ẩn mình, nhưng cửa ải
này tiếp nối cửa ải kia, phải trải qua vài năm các con mới có thể vượt
qua tất cả. Vậy, trong tuổi dậy thì, giai đoạn phát triển đặc trưng giới
tính thứ hai sẽ kéo dài bao lâu? Trình tự phát triển của cơ thể như thế
nào? Mẹ nghĩ, đây là điều mà các con cần tìm hiểu để có sự chuẩn bị
sẵn sàng về tâm lí. Nhờ đo,ù các con có thể tự nhiên và thuận lợi vượt
qua giai đoạn này.
Thông thường, trình tự phát triển của tuổi dậy thì diễn ra theo
thời gian biểu sau đây:
8–9 tuổi: Xương chậu bắt đầu mở rộng, các tuyến bã nhờn tăng
cường bài tiết. Nhưng thông thường vào giai đoạn này, các con sẽ
không có cảm giác gì đặc biệt, vì phần lớn những biến đổi đều diễn ra
trong âm thầm.
Trên dưới 10 tuổi: Lớp mỡ dưới da đã dày lên, mông tròn hơn,
ngực bắt đầu phát triển, có lẽ bây giờ con đang ở trong giai đoạn này
và đang quá độ lên giai đoạn tiếp theo.

11–12 tuổi: Ngực tiếp tục phát triển, hơi nhô lên; ở cơ quan sinh
dục, nói một cách chính xác là ở xung quanh môi lớn và xương mu sẽ
mọc lông, gọi là lông mu; bắt đầu bước vào giai đoạn “vỡ giọng”,
giọng nói trở nên cao và thanh hơn.
Khoảng 13 tuổi: Ngực to lên rõ rệt, lông
mu ngày một nhiều hơn, dần dần giống
như người trưởng thành, vùng nách cũng
bắt đầu mọc lông; trong giai đoạn này, vóc
dáng của con gái bắt đầu phát triển nhanh;
sau thời kì này, rất nhiều bạn nữ bắt đầu có
kì kinh nguyệt đầu tiên.
14–15 tuổi: Về cơ bản, ngực đã phát
triển hoàn thiện, trông đầy đặn hơn; cánh
tay và mông tròn trịa hơn, eo thon nhỏ,
xương chậu rộng ra, thân hình đã lộ rõ
những đặc trưng của con gái, cơ quan sinh
dục bắt đầu phát triển, kinh nguyệt về cơ
bản bắt đầu có tính chu kì.
Khoảng 18 tuổi: Ngực tiếp tục hoàn
thiện, vòng kinh hình thành quy luật, cơ
quan sinh dục bước vào giai đoạn hoàn
thiện, cơ thể phát triển cân đối hơn. Lúc
này, con đã trở thành một thiếu nữ rồi đấy.
Đương nhiên thời gian biểu này chỉ
mang tính tham khảo; hơn nữa quá trình phát triển là một hành trình
kéo dài, mỗi giai đoạn ở mỗi người sẽ khác nhau, có người ở giai
đoạn này phát triển nhanh nhưng sang đến giai đoạn tiếp theo, tốc độ
phát triển lại chậm lại…
Ha ha, mẹ rất muốn biết, nếu có thể tự quyết định, con sẽ mong
mình lớn thật nhanh hay là chầm chậm thôi?

Mẹ

Bức thư thứ 5
MỌC LÔNG Ở VÙNG KÍN
Minh Anh, con yêu:
Mấy hôm nay mẹ phát hiện con trở nên “e thẹn”, mỗi khi con tắm,
có nói thế nào cũng không cho mẹ vào kì lưng hộ. Mẹ đoán chắc con
đã phát hiện ra sự thay đổi trên cơ thể mình... Con không cần phải
ngại, hôm na...