BÍ ẨN SỰ DIỆT VONG CỦA LIÊN XÔ – LỊCH SỬ
NHỮNG ÂM MƯU VÀ PHẢN BỘI 1945-1991
Tác giả: A. P. Sheviakin
Nhà xuất bản: Veche – Matxcơva
Năm xuất bản: 2003
Người dịch: Lê Trí Liêm
Phòng Khoa học – Công nghệ và Môi trường,
TCCT
Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com
Số hoá: chuongxedap
eBook gốc (24/06/'09): Cotyba

Mục lục
Thay lời nói đầu
§I. LIÊN XÔ – MỸ. 1945-1953
Những nguồn gốc của “chiến tranh lạnh” – 1
Bí ẩn cái chết của Roosevelt
Những nguồn gốc của “chiến tranh lạnh” – 2
Sự điều hành ở Liên Xô. 1945-1953
Bí ẩn cái chết của Xtalin
§II. LIÊN XÔ. 1953-1985
“Trì trệ lớn”
Nhiệm vụ của Khrusov
Địa chính trị “nội bộ” – 1
Sự điều hành ở Liên Xô. 1953-1985
Tài liệu N°1
Tài liệu N°2
Nhiệm vụ của Xuxlov
Những huyền thoại của kẻ phụng sự “Trì trệ lớn”
Nhiệm vụ của Breznev
Bí ẩn cái chết của Maserov, Xuxlov và những người khác
Nhiệm vụ của Andropov
Bí ẩn cái chết của Andropov
Bí ẩn cái chết của Uxtinov và những người khác
§III. BỘ MÔN NGA TRONG CHÍNH TRỊ HỌC MỸ
“Những trung ương thần kinh” và các tổ chức Xô viết học Mỹ
RAND Coporation
Các nhà Xô viết học
Sản phẩm của “Những trung ương thần kinh”: các học thuyết và
công nghệ trí lực
Phụ lục chương III
§IV. “LỜI CỦA ALLEN DALLES. NHẠC CỦA RAISA VÀ
MIKHAIN GORBACHOV. “CẢI TỔ”. NGƯỜI BIỂU DIỄN ĐẦU
TIÊN”
Mật ước của “những nhà cách mạng cộng đồng”
Quan điểm hệ thống về thất bại của Liên Xô
Sự hỗ trợ trí lực của phương Tây trong việc hủy diệt Liên Xô
Những cuộc chiến tranh của thế hệ thứ sáu
Chiến tranh thông tin – tâm lý
“… Các nhà Xô Viết học đã đạt được điều gì”
Chiến tranh tổ chức

Chiến tranh tài chính – kinh tế
Chiến tranh công nghệ
Chiến tranh máy tính
Nhiệm vụ của gia đình Gorbachov
Sự điều hành ở Liên Xô. 1985-1991
Tài liệu N°3. “Những trung ương thần kinh” của Liên Xô. 19851991
Tài liệu N°4. Cơ quan KGB của Liên Xô. 1985-1991
Nhiệm vụ của Iakolev
Những huyền thoại của cải tổ và công khai
Nhiệm vụ của Kriuchkov
Những điệp viên có thế lực
Địa chính trị “nội bộ” – 2
Hệ thống xã hội chủ nghĩa và sự sụp đổ của nó
Nhiệm vụ của Ianaiev
Những bước phản tiến
Sự chuẩn bị của các phương tiện thông tin đại chúng
Sự chuẩn bị có phân tích
Những mô tip của các cầu thủ trụ cột
Bí ẩn cái chết của Pugo và Akhromeiev
Bí ẩn cái chết của Kruchina và những người khác
Bí ẩn cái chết của những nhân viên mật vụ
Phụ lục chương 4
Kết luận
Thời điểm của sự thật
Phụ lục
Phụ lục N°1
Phụ lục N°2
Phụ lục N°3
Phụ lục N°4
Phụ lục N°5
Phụ lục N°6
Phụ lục N°7
Phụ lục N°8

Thay lời nói đầu
Bạn đọc không khỏi ngạc nhiên khi có thêm một cuốn sách về đề tài “cải
tổ” và sự phá hoại ngay sau đó ở Liên xô. Trong 10 năm sau khi Liên Xô sụp
đổ đã có quá nhiều người viết về nó. Tất cả những ai muốn bày tỏ, đều đã
bày tỏ. Những người liên quan – các nhà hoạt động chính trị, các trợ lý thân
cận của họ, các nhà ngoại giao, nhân viên mật vụ, – đều đã viết hồi ký.
Những người nghiên cứu: các giáo sư và tiến sĩ, các nhà sử học, chính trị
học, địa chính trị và triết học đều đã làm việc rất thành tâm.
Như nhiều người khác, tôi cố gắng đi tìm câu trả lời cho vấn đề còn trăn
trở: Về nguyên tắc, tại sao có thể xảy ra như vậy? Trong số những gì đã
được viết ra vẫn có nhiều điều làm tôi băn khoăn: nhiều sự kiện còn thiếu,
các phương pháp tiếp cận chưa phanh phui tới tận cùng, thường thiếu những
tư liệu về việc ai và mục tiêu người đó đã theo đuổi là thế nào, các nhiệm vụ
đã được giải quyết ra sao, các đòn tấn công từ bên trong và bên ngoài đã
được chuyển hóa như thế nào dưới ảnh hưởng của những hoàn cảnh bị thay
đổi, mối quan hệ giữa chúng thế nào. Để tìm ra câu trả lời tôi đã tìm các
cuốn sách mang tiêu đề hay tên các tác giả có liên quan tới đề tài này. Song,
những câu trả lời trong số sách tôi tìm được hoàn toàn không làm tôi thỏa
mãn.
Khi đó tôi quyết định nêu ra giả thuyết của mình và nó nằm ngay trong
cuốn sách này. Sau khi phân tích những thông tin có được theo phương pháp
luận của quan điểm hệ thống rất thông dụng hiện nay, tôi cho rằng nó đã đạt
tới mức độ mới về chất lượng so với những gì có trước đó.
Hiện tượng xảy ra với Liên Xô trong những năm cải tổ vô cùng đơn giản.
Về hiện tượng này, hiện có hai quan điểm – thậm chí những nhà nghiên cứu
chân thành và thiện tâm nhất cũng luôn luôn cố chỉ ra rằng những sự kiện
trên lãnh thổ Liên xô hoặc là do âm mưu của Mỹ, hoặc là đổ hết mọi tội lỗi
cho những nhân vật trong Ban lãnh đạo Xô Viết. Chúng tôi thấy có mối
tương tác của cả nguyên nhân này lẫn nguyên nhân kia.
Chúng tôi không định đưa thêm một phân tích xét lại cuộc cải tổ và giai
đoạn diễn ra trước đó. Đấy là công việc của các nhà sử học. Phương án được
lựa chọn đơn giản hơn nhiều. Xuất phát từ việc những phương thức được áp
dụng để chống lại Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa xô viết có đặc điểm
mới, đặc biệt là vào giai đoạn 1985-1991. Điều đó có nghĩa là cả các phương
pháp nghiên cứu cũng phải hiện đại hơn. Quan điểm hệ thống và những
phương thức khác đem áp dụng ở đây sẽ gây ra nhiều điều đặc biệt phức tạp.
Tuy nhiên, theo tôi, nhiều điều xảy ra có thể không được liệt kê tỉ mỉ và chỉ
được làm rõ khi sử dụng quan điểm hệ thống. Điều đáng tiếc là với số lượng
tài liệu sưu tầm được thì chưa thể sử dụng được quan điểm hệ thống về

những gì đã xảy ra với nước Nga trong những năm 1985-1991. Có quá nhiều
sự kiện trùng lặp. Mà như Goethe (1749-1832. Nhà văn Đức) từng nói, dân
tộc nào không mong muốn hiểu biết quá khứ của mình thì dân tộc đó đáng
phải trải nghiệm lại nhiều lần nữa.
Bất cứ ý định nào tìm hiểu điều đã xảy ra trong những năm 1985-1991
cũng hoàn toàn vô ích, nếu chỉ phân tích các sự kiện đã diễn ra trong khuôn
khổ thời gian kể trên, bởi cải tổ – đó là chu kỳ công khai của những quá trình
tiêu cực tiềm ẩn từ trước. Vì vậy, cần phải mở rộng phạm vị nghiên cứu,
xem xét từ chục năm trước. Cũng như cần phải hiểu rằng các quá trình phá
hoại, sau sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa và Liên Xô, vẫn không
không dừng lại.
Chiến dịch “cải tổ” có nhiều bước và nhiều phương án. Song kế hoạch lật
đổ Chính quyền Xô Viết ở Liên Xô và làm tan rã Liên bang Xô Viết một
cách chi tiết, thống nhất như thế thậm chí không hề có lấy một nét đại thể.
Cũng đã có những dự thảo, có bổ sung, có mục tiêu rõ ràng, các phương thức
sử dụng được thảo luận kỹ lưỡng và được chuẩn y. Tùy theo kết quả thu
được ban đầu mà kế hoạch và phương thức hành động lại được điều chỉnh để
mong đợi kết quả mới. Vậy mà Mỹ và các “nhân viên hành động” đã thu
được những kết quả vĩ đại. Còn chiến dịch “cải tổ” lại tỏ ra rất mù mờ. “Phải
nói là tôi rất khâm phục cách thức phương Tây đã tiến hành toàn bộ “chiến
tranh lạnh”. – Nhà phân tích A. A. Zinoviev viết, – Họ đã tiến hành rất xuất
sắc và thực sự đã giành được ưu thế về trí tuệ so với giới lãnh đạo ngờ
nghệch của chúng ta”.
Điều đã xảy ra, ở một mức độ nào đó, là một quá trình tự nhiên đối với thế
giới khắc nghiệt của chúng ta. Mục tiêu của bất cứ hệ thống xã hội nào cũng
là cố gắng đạt được những thành tựu lớn hơn so với hệ thống khác. Nếu
không đạt được mục tiêu đó một cách chính trực, thì dường như còn một
cách là gây ra cho các láng giềng những thiệt hại nặng nề hơn.
Cuốn sách này độc đáo bởi phần lớn tư liệu được sử dụng theo quan điểm
tư duy sự kiện. Tôi cho rằng, trong thời gian tới, các nhà sử học có thiện tâm,
có trách nhiệm mô hình hóa các tình huống theo cách thức như chính họ là
những người tham gia vào các hành động đó. Có như vậy, chất lượng nghiên
cứu sẽ tăng lên đáng kể. Chỉ khi đó các nhà sử học mới phát hiện ra những
vấn đề mà theo cách tư duy thông thường không chú ý đến.
Trong công trình này tác giả đã cố gắng dựa vào cách luận giải của triết
gia hiện đại A. A. Zinoviev: “Phản cách mạng ở Liên Xô được sinh ra từ tổ
hợp các yếu tố bên trong cũng như bên ngoài, khách quan cũng như chủ
quan. Để làm rõ cụ thể những yếu tố nào và chúng có vai trò gì trong đó,
trước hết, cần tách bạch chúng ra khỏi dòng chảy của các sự kiện lịch sử – cụ

thể, xác định rõ ranh giới sự kiện và thời gian của chúng. Cần xác định hành
động cụ thể của những con người tạo ra chúng và xác định rằng đó chính là
cái đã kết nối những hành động đó vào cái toàn thể duy nhất, vào một hành
động chung phức tạp của nhiều con người khác nhau. Điểm chung của tất cả
những hành động đó là họ, bằng cách này hay cách khác, đã hủy diệt chế độ
xã hội của đất nước”.
Tôi muốn nêu ra một số điểm tương đồng về lịch sử. Vào đầu thế kỷ XX,
đã có một cuộc cách mạng diễn ra ở nước Nga. Vào nửa đầu những năm
1930, Liên Xô không chỉ thoát cơn hiểm nghèo mà còn trở nên trẻ trung và
tráng kiện hơn. Để trả đũa, vào những năm 1940, phương Tây đã tiến hành
một cuộc chiến công khai chống nước Nga và phải chịu thất bại. Do tính chất
hai mặt của cải tổ, chúng ta thấy rằng cách mạng (chính xác hơn là “phản
cách mạng”) đã đem lại sự thay đổi chế độ xã hội từ xã hội chủ nghĩa sang tư
bản chủ nghĩa và có lợi cho phe chống Xô Viết. Như mọi cuộc chiến tranh
khác, “chiến tranh lạnh” đã làm thay đổi cấu hình địa chính trị ở quy mô toàn
cầu và thời đại, đem lại cho phương Tây một chiến thắng, dẫu tạm thời
nhưng rất rõ ràng, đối với kẻ thù Xlavơ truyền kiếp của nó.
Nếu như cuộc tấn công vào Liên Xô chỉ xuất phát từ bên ngoài – đó là một
cuộc chiến tranh thuần túy. Nếu như giấc mơ của một bộ phận thượng lưu về
sự hồi sinh chủ nghĩa tư bản trở thành hiện thực – đó cũng chỉ là một cuộc
cách mạng. Nhưng vấn đề là cả hai sự kiện đó đã kết hợp làm một. Thù trong
và giặc ngoài của đất nước Xô Viết và của nhân dân Liên Xô đã cấu kết với
nhau. Chu kỳ năng động của chiến tranh đã xảy ra, chỉ có điểm kết thúc của
nó là chưa rõ…
Cuộc chiến tranh nào cũng được bắt đầu vào một ngày nhất định. Người
dân của cả hai quốc gia (hai liên minh) tham chiến, bằng cách này hay cách
khác, sẽ biết đến chiến tranh và việc họ sẽ là những người phải đối mặt.
Cuộc chiến mà chúng ta đang xem xét chưa từng có trong lịch sử. Quy mô
và tốc độ biến động của nó đã phủ định mọi cách diễn đạt – điều mà trong
quá khứ phải diễn ra suốt cả thế kỷ. Phương thức tiến hành cuộc chiến này
chỉ trở nên sáng tỏ sau khi giai đoạn đầu của nó đã kết thúc. Thậm chí, nhiều
công dân của đất nước Xô Viết còn chưa kịp hình dung ra diện mạo của nó.
Bộ máy tuyên truyền đã tỏ ra xuất sắc tới mức trong nhận thức của quần
chúng, cuộc chiến tranh thế giới III chỉ xảy ra khi vũ khí hủy diệt lớn được
đưa vào sử dụng và bằng chứng của sự kiện đó là một cuộc xâm lược công
khai.
Nhưng đây lại là một cuộc chiến mà chúng ta và nhiều người khác đã
không thể nhận diện. “Tính chất bạo tàn của cuộc chiến này – cuộc chiến
chống lại quân đội chúng ta, chống lại quốc gia – là thời điểm khởi đầu của

nó đã diễn ra từ lâu rồi. Chúng ta đã không nhận ra cái ngày mà quân đội bắt
đầu phải hứng chịu đòn tấn công mang mục đích phá hoại và hủy diệt”.

CHƯƠNG I
LIÊN XÔ – MỸ. 1945-1953
Những nguồn gốc của “chiến tranh lạnh” – 1
Cũng như lý do đối với Chiến tranh thế giới II được hình thành khi Chiến
tranh thế giới I kết thúc, lý do đối với “cải tổ” là những sự kiện xảy ra cuối
Chiến tranh thế giới II.
Trong nội bộ giới cầm quyền Mỹ và guồng máy khát khao thống trị thế
giới đã từng tồn tại những quan điểm hoàn toàn khác nhau về việc hợp tác
chính trị – quân sự của Mỹ và Liên Xô trong cuộc đấu tranh chống Đức,
cũng như về việc quan hệ với Liên Xô nói chung. Phe được coi là thân Tổng
thống (F. D. Roosevelt) ủng hộ việc liên minh bền vững với Liên Xô trong
thời gian chiến tranh và không hề có ý định rời bỏ liên minh này sau đó. Phe
khác – được coi là chống Xô Viết – đã có ý kiến hoàn toàn đối lập. Thái độ
khác biệt như thế được thể hiện thành một cuộc đấu tranh thực sự giữa hai
phe. Cuộc đấu này đặc biệt trở nên gay gắt hơn khi Hồng quân bắt đầu giành
được những thắng lợi trên các mặt trận, giải phóng toàn bộ lãnh thổ của
mình và tiến vào chiến trường châu Âu. Khi đó tổng thống Mỹ và Thủ tướng
Anh không chỉ buộc phải ký vào bản Hiệp ước Ialta (4-11/2/1945), mà còn
phải thực thi các điều khoản trong đó trên thực tế.
Phe chống Xô Viết đã tiến hành thăm dò các quan chức Chính phủ về việc
hủy bỏ những cam kết và xem xét lại đường lối đối ngoại sau chiến tranh.
Ngay từ thánh 8 năm 1943, Cơ quan chiến lược Mỹ đã chuyển cho cấp lãnh
đạo cao nhất đất nước xem xét Bị vong lục 121, trong đó đặt ra giả thiết về
“phương hướng có thể của chiến lược và chính sách trong quan hệ với Đức
và Nga. Trong điểm 3 của nó nêu: “cố gắng chuyển toàn bộ sức mạnh của
nước Đức do phát xít và các tướng lĩnh đang điều hành chống lại Nga. Điều
đó, rõ ràng, sẽ dẫn tới việc chính nước Đức hùng mạnh và hiếu chiến, nước
đã từng tuyên chiến chống Nga và chống chúng ta (Mỹ) vào năm 1941,
chiếm đóng Liên Xô”.
Dường như hành động chủ yếu của phe này là họ đã bắt đầu tìm kiếm cách
tiếp xúc với Đức. Các cuộc đàm phán đã được tiến hành thông qua cầu nối:
Trưởng đoàn phái bộ Mỹ tại Berlin là Allen Dalles – Chỉ huy Ban tham mưu
của Himle là Tướng SS Karl Volf. Rõ ràng “vụ Volf – Dalles” là chiến dịch
chống lại Tổng thống Roosevelt và đường lối của ông ta. Nó được bắt đầu
khi ông ta còn sống và nhằm phá hoại việc thực thi Hiệp ước Ialta.
Phía Xô Viết được biết đến vụ này sau cuộc trao đổi thông tin giữa Bộ
Dân ủy ngoại vụ Liên Xô và Bộ Ngoại giao Mỹ. Đây cũng là đối tượng trao
đổi qua thư từ giữa I. V. Xtalin và F. D. Roosevelt. Tổng thống Mỹ đã tìm

cách lảng tránh các câu hỏi của Xtalin bằng cách trì hoãn thời gian, đồng
thời cố gắng nắm lại các đầu mối và các nhân vật quyền lực để tác động tới
tình hình đang tuột khỏi tầm kiểm soát của mình.
Cho đến nay ta chỉ có thể phán đoán về những gì xảy ra giữa Roosevelt và
những kẻ chống lại đường lối của ông ta, song rõ ràng là ông ta đã phải chịu
áp lực vô cùng lớn từ phía đối thủ bởi đó là đòn nhắm vào uy tín của Tổng
thống. Tình huống đặt ra là một nhân vật có quyền lực hợp hiến cao nhất
nước không còn kiểm soát được hành động của những kẻ thuộc quyền xung
quanh mình.
Mùa Xuân năm 1945, xung đột trong quan hệ ngoại giao đã có thể chuyển
thành nguy cơ quân sự công khai. Vụ việc này có thể gây ra xung đột đặc
biệt, cho dù là nghịch lý, đối với trục “Nga” – “Nga (không phải Xô Viết)”,
chứ không phải đối với trục “Đức” – “Nga” hay trục “Mỹ + Anh” – “Nga”.
Thời gian gầy đây người ta lại khơi dậy và thường xuyên đề cập tới hoàn
cảnh cuối chiến tranh của những người Kazak đã từng chiến đấu bên phía
Hítle trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại và bị bắt làm tù binh. Cũng cần nêu ra
những toan tính sau: cả Mỹ, cả Anh đều không thể công khai tuyên chiến với
Liên Xô. Phát lệnh chiến đấu cho các sĩ quan và binh sĩ Mỹ, Anh sau suốt 4
năm nỗ lực hợp tác cùng người Nga và tiến hành phản tuyên truyền trong
một thời gian rất ngắn là một việc làm quá sức. Với người Đức cũng có vấn
đề: quân đội đã suy kiệt bởi chiến tranh, mà điều chủ yếu là lòng cuồng tín
đã rệu rã; người Đức sẵn sàng chiến đấu nhưng không thể vì quyền lợi của
nước thứ ba, cho dù tiềm năng vẫn còn. Chỉ còn có thể buộc những kẻ phản
bội, những kẻ tráo trở và những cựu bạch vệ chiến đấu bởi chúng không có
gì để mất. Trong trường hợp đó có lực lượng khác can thiệp vào. Đặc biệt,
yếu tố này có thể được khởi động nếu chú ý tới việc Liên Xô thực thi các
hiệp ước trước đây và việc họ chuyển đại quân từ chiến trường châu Âu sang
phía Đông để tiến hành chiến tranh với Nhật, Trong trường hợp đó rất cần
tính đến cả việc I. V. Xtalin vào mùa hè năm 1945 sẽ buộc phải làm việc với
những đối thủ chính trị mới là G. Truman và K. Attlee (Thủ tướng Anh thời
kỳ 1945-1951. ND), chứ không phải với những đối tác cũ của ông ta là F. D.
Roosevelt và W. Churchill (Thủ tướng Anh thời kỳ 1940-1945 và 19511955. ND). Có quá nhiều nguyên nhân gây nên những mâu thuẫn và bất
đồng này: “… Sau chiến tranh, năm 1945, theo kế hoạch Marshall, tại vùng
phía Tây nước Đức do Mỹ, Anh và Pháp chiếm đóng, “nền dân chủ thế giới”
đã soạn thảo một kế hoạch tiến hành triệt sản bắt buộc đối với tất cả đàn ông
ở độ tuổi quân dịch bị nghi ngờ đã tham gia chiến đấu. Mà vào cuối chiến
tranh, những người ở độ tuổi quân dịch trong lực lượng dân quân
(Folksturm) là từ 14 đến 60, nghĩa là tất cả nam giới người Đức ở độ tuổi
sinh sản đều sẽ bị triệt sản!

Nếu tính rằng nước Đức lúc đó tràn ngập các đội quân chiếm đóng được
tập hợp từ rất nhiều dân tộc và chủng tộc khác nhau: người Pháp gốc
Angieri, người Anh ở thuộc địa A-rập, người Mỹ da mầu và gốc Do Thái…,
thì có thể hiểu được ý đồ của họ – biến dân tộc Đức thành một chủng tộc hỗn
tạp, từ đó trải qua vài thế hệ có thể sẽ tận diệt được hệ gen và đặc tính dân
tộc đó mà không nhọc công nhiều.
Vào năm 1945, Xtalin đã đứng ra ngăn chặn hành động tội ác này của kế
hoạch Marshall bằng lời cảnh cáo phương Tây – những người hôm qua còn
là đồng minh của mình – rằng nếu họ bắt đầu tiến hành triệt sản, ông sẽ khởi
động một cuộc chiến tranh chống lại họ. Tài liệu lưu trữ quốc gia Anh vừa
được công bố mới đây cũng xác nhận có một âm mưu quân sự trực tiếp. Vào
tháng 4 năm 1945, một chiến dịch có tên gọi rất mỹ miều “Điều không
tưởng” đã được tiến hành hoạch định nhằm gây ra một cuộc chiến tranh với
Nga ở châu Âu (Trong trường hợp này không thể bỏ qua vụ đụng độ giữa
giữa quân đội của Anh và Xô Viết đang chiếm đóng ở Iran). Đó là câu trả lời
khẳng định về việc giới lãnh đạo Xô Viết đã biết tới những kế hoạch theo
đuổi chiến tranh của phía Anh.
Vì vậy, không có gì ngạc nhiên với việc Liên Xô và một bộ phận Mỹ
“chống Roosevelt” cuối cùng đã thực sự đối đầu nhau.

Bí ẩn cái chết của Roosevelt
Bản thân F. D. Roosevelt từ nhỏ vốn đã ốm yếu, thiếu tinh thần và thể
chất để làm một chính khách. Chỉ nhờ cá tính mạnh mẽ và kiên quyết mà
ông đã đắc cử tổng thống trong một đất nước hết sức phức tạp như Mỹ, thậm
chí còn lập ra một kỷ lục chưa từng có – 4 nhiệm kỳ!!! Hơn nữa, lần tranh cử
đầu tiên khó khăn nhất đã diễn ra trong hoàn cảnh kinh tế và xã hội đang
khủng hoảng. Rồi cả chiến tranh cũng chẳng buông tha ông, cho dù nó
không phải là nguyên nhân làm ông đột tử.
F. D. Roosevelt, theo chúng tôi, đã phải chết, nhưng không chỉ là do việc
ông ta đã cắt đứt cuộc đàm phán tại Berne. Còn một nguyên nhân để phế bỏ
ông là: ở cương vị Tổng thống Mỹ, lẽ ra ông phải là người ủng hộ việc đối
đầu với Liên Xô, thì ông ta lại không sử dụng những kẻ theo đuổi đường lối
đó. Còn đối với những kẻ quay ngoắt 180°, chúng ta không rõ là có cần phải
gạt W. Churchill ra khỏi cương vị Thủ tướng Anh hay không, song có một
sự kiện cho thấy vào mùa hè năm 1945 trên vũ đài quốc tế đã xuất hiện hai
đối thủ mới – Tổng thống Mỹ G. Truman và Thủ tướng Anh K. Attlee.
F. D. Roosevelt đột ngột qua đời. Ngày 12 tháng 4 năm 1945, ông ta đang
nghỉ ở Warm-Springs, Một ngày xuân tràn ngập ánh mặt trời và không có
một điều gì báo trước thảm họa. Tổng thống Mỹ ngồi làm mẫu vẽ cho họa sĩ
Elizabet Sumatova, tâm trạng sảng khoái, nói chuyện vui vẻ. Bất ngờ sắc
mặt ông nhợt nhạt – F. D. Roosevelt bột phát cơn đau đầu. Hai giờ sau ông
qua đời.

Những nguồn gốc của “chiến tranh lạnh” – 2
Cái chết của F. D. Roosevelt đã cởi trói cho những kẻ từng ngấm ngầm
chống lại đường lối của ông nói chung và khuynh hướng xích gần lại với
Liên Xô nói riêng. Nó là điều kiện tạo nên bước ngoặt căn bản mà từ đó bộ
máy quốc gia Mỹ đã phải thay đổi hướng chuyển động. Nguy cơ một cuộc
đối đầu giữa Liên Xô và Mỹ xuất hiện. Phe hiếu chiến (đặc biệt là Hội đồng
Quan hệ quốc tế – SMO) trong giới lãnh đạo Mỹ đã tung ra đủ trò lừa dối trơ
tráo. Ngay tại SMO, với sự có mặt của G. Truman, G. Morgeney, B.
Barukha, A. Dalles đã nêu rõ phương châm của mình: “Chiến tranh sẽ kết
thúc, mọi xáo trộn sẽ được ổn định. Và chúng ta sẽ bỏ ra tất cả những gì
chúng ta đang có – vàng bạc, mọi vật lực để gia công và thuần hóa con
người.
Bộ não của con người, nhận thức của mọi người đều có khả năng thay đổi.
Sau khi gây ra rối loạn nơi đó, chúng ta sẽ bí mật thay thế các giá trị của họ
bằng những giá trị giả và chúng ta sẽ buộc họ tin vào những giá trị giả đó.
Bằng cách nào? Chúng ta sẽ tìm ra được những người cùng tư duy với mình,
những đồng minh của mình ngay trong nước Nga.
Thảm họa diệt vong trên quy mô rộng của cả dân tộc bất khuất nhất, sự
hủy diệt hoàn toàn, không thể đảo ngược ý thức của họ sẽ lần lượt xảy ra.
Trong văn học và nghệ thuật, chúng ta sẽ làm cho bản chất xã hội của họ bị
nhiễm độc. Chúng ta sẽ loại bỏ các họa sĩ, hủy diệt hoàn toàn niềm đam mê
nghiên cứu, sáng tạo. Văn học, nhà hát, điện ảnh – tất cả sẽ chỉ mô tả và ghi
nhận những tình cảm đê tiện nhất của con người. Dù sao chúng ta cũng giữ
lại và nuôi dưỡng những kẻ được gọi là họa sĩ khi chúng biết gieo rắc và
nhồi sọ vào ý thức mọi người sự sùng bái tình dục, bạo lực, thói bạo dâm,
phản trắc – tóm lại, tất cả những gì vô đạo. Trong lĩnh vực điều hành quốc
gia, chúng ta sẽ tạo ra sự rối loạn, trì trệ…
Chúng ta sẽ thầm lặng, nhưng tích cực và dần dần tạo điều kiện cho thói
độc đoán của các quan chức, những kẻ ưa hối lộ, vô nguyên tắc. Thói quan
liêu và giấy tờ sẽ được nâng lên thành phẩm hạnh. Thái độ danh dự và lương
thiện sẽ bị chế giễu và không được ai cần đến, bị thành tàn tích của quá khứ.
Thói đểu cáng và đê tiện, giả dối và lừa đảo, say sưa và nghiện ngập, nỗi sợ
hãi lẫn nhau và thái độ vô liêm sỉ, phản bội, chủ nghĩa dân tộc và sự thù địch
giữa các dân tộc, trước hết là sự thù địch và lòng căm thù đối với dân tộc
Nga – tất cả những cái đó sẽ sẽ được chúng ta tôn tạo lặng lẽ và khéo léo, tất
cả những cái đó sẽ nở thành hoa độc… Và chỉ có một số ít, rất ít người sẽ
đoán được và hiểu được điều gì đang diễn ra. Nhưng những người đó sẽ
được chúng ta đẩy vào tình thế bất lực, chúng ta biến họ thành kẻ bị mọi
người chê cười, chúng ta tìm cách vu oan cho họ và tuyên bố đó là thứ rác

rưởi của xã hội.
Chúng ta sẽ đào bật các cội rễ tinh thần của chủ nghĩa bônxêvich, làm tầm
thường hóa và hủy diệt những nền móng của đạo đức. Bằng cách như thế
chúng ta sẽ tha hóa thế hệ này sang thế hệ khác, làm thui chột thái độ cuồng
tín với chủ nghĩa Lênin. Chúng ta sẽ nắm lấy mọi người ngay từ khi còn trẻ
thơ, niên thiếu, chúng ta sẽ hy vọng chủ yếu vào lớp thanh niên, chúng ta sẽ
làm cho nó tha hóa, phân hóa, đồi trụy. Chúng ta sẽ biến chúng thành kẻ trơ
trẽn, đểu giả, thành những kẻ theo chủ nghĩa thế giới (cosmopolit). Chúng ta
sẽ làm như thế đó” (Đề cương báo cáo của A. Dalles tại phiên họp SMO mở
rộng)[1]
I. V. Xtalin đã được báo cáo ngay lập tức về bài phát biểu này. Trưởng
ban Thư ký L. P. Beria là B. A. Liudovich sau này nhớ lại rằng Xtalin đã
phản ứng rất quyết liệt đối với những lời này. Xuất phát từ việc Ban lãnh đạo
Xô Viết cao nhất đã có được thông tin tin cậy về cuộc đàm phán ở Berne, bài
phát biểu này tại SMO, cũng như đã đồng thời được báo cáo về vụ nổ quả
bom nguyên tử đầu tiên của Mỹ, thì có thể đưa ra một giả thiết tương đối táo
bạo rằng trong giới lãnh đạo chóp bu Mỹ có thông tin viên của I. V. Xtalin.
Hiện đã có những bằng chứng, tuy chưa phải là tin cậy nhất, về việc trong số
điệp viên có cả phu nhân Tổng thống Eleonor Roosevelt và (hoặc là) thư ký
riêng của Roosevelt là Loklin Karri. Bà ta hay ông ta (hoặc cả hai?) đã làm
chuyển sự chú ý của I. V. Xtalin sang Mỹ như một hướng ưu tiên. Trong mọi
trường hợp, như trong những lời phát biểu của mình tại phiên họp của ủy ban
cải tổ hoạt động tình báo và phản gián, trong khi thảo luận dự thảo Nghị
quyết “về việc điều hành hoạt động tình báo của ủy ban An ninh quốc gia
Liên Xô” (tháng 12 năm 1952) của BCHTW ĐCS Liên Xô, I. V. Xtalin luôn
chỉ đích danh Mỹ là kẻ thù chủ yếu. Vào khoảng 2 tháng trước khi ông qua
đời, ông chỉ đạo: “Trong tình báo, không bao giờ tấn công trực diện, Tình
báo phải hoạt động vu hồi. Nếu không sẽ thất bại, mà thất bại nặng nề. Tấn
công trực diện – đó là sách lược thiển cận.
Phải tuyển lựa người nước ngoài sao cho không làm tổn thương lòng yêu
nước của họ. Không được tuyển người nước ngoài chống lại Tổ quốc của họ.
Nếu điệp viên được tuyển chọn không có lòng yêu nước – đó là điệp viên
không đáng tin cậy.
Đặt ra một khuôn mẫu cho tình báo. Luôn thay đổi sách lược, phương
thức. Luôn thích ứng với tình hình thế giới. Tận dụng tình hình thế giới. Tiến
hành tấn công cơ động, sáng suốt. Tận dụng tất cả những gì thượng đế trao
cho chúng ta.
Điều chủ yếu nhất là trong tình báo phải học được cách nhận ra sai lầm
của mình. Người ban đầu nhận ra các sai lầm và thất bại của mình thì sau đó

sẽ sửa chữa được.
Nắm lấy chỗ yếu, chỗ kém được bảo vệ.
Cần chấn chỉnh ngành tình báo trước hết từ việc loại trừ được mọi cuộc
tấn công.
Mỹ – kẻ thù chủ yếu của chúng ta. Nhưng cần tập trung chú ý không chỉ
riêng vào Mỹ. Trước hết, nên thiết lập các văn phòng công khai ở các quốc
gia liền kề. Căn cứ đầu tiên, nơi cần có người của mình – Tây Đức.
Không thể ngây thơ về chính trị, nhưng đặc biệt là không thể ngây thơ
trong tình báo.
Không được trao cho điệp viên những đặc vụ mà anh ta chưa được đào
tạo, hoặc trái ngược với đạo đức của người ấy. Trong tình báo có những điệp
viên có trình độ văn hóa rất cao – các giáo sư (trong thời kỳ bí mật, ta đã cử
một người sang Pháp để phân tích quan điểm của các tổ chức mensevich,
một mình người ấy đã làm việc hơn cả chục người khác).
Tình báo, với chúng ta, là sự nghiệp thiêng liêng, cao cả.
Cần tạo được uy tín. Trong tình báo cần có tới hàng trăm người bạn (nhiều
hơn điệp viên), những người sẵn sàng thực hiện bất cứ nhiệm vụ nào của
chúng ta. Những người cộng sản có cái nhìn méo mó về tình báo, về công
việc của Chêka (ủy ban đặc biệt), sợ bị dây bẩn, nên nhúng đầu mình xuống
giếng…”.

Sự điều hành ở Liên Xô. 1945-1953.
Để khắc họa I. V. Xtalin như một nhà lãnh đạo và không bó hẹp mình vào
khuôn khổ thời gian sau chiến tranh, cần phải nhận thấy ông có một văn hóa
điều hành vô cùng cao, cũng như khả năng nắm bắt thông tin về các vấn đề
trong đời sống kinh tế và xã hội. Đấy là nhận xét của những người cùng thời
với ông, những người có điều kiện quan sát ông một cách trực tiếp và đã ghi
lại những bằng chứng của mình trong các hồi ký. Điều này cũng được các
nhà nghiên cứu sau này khẳng định. Thậm chí những kẻ thù của ông cũng
biết tới những năng lực xuất chúng của ông và nhắn lại điều đó cho những kẻ
kế tục họ. Không một ai có thể phủ nhận ông về tài năng, năng lực làm việc,
biết cách chiến thắng và, nếu cần thiết, cũng “biết tấn công”.
Khi đó thái độ của ngoại bang đối với I. V. Xtalin và nhân dân Xô Viết rất
hiếu chiến. Không phải ngẫu nhiên những người được thấy diện mạo của
Xtalin lúc an táng đã nhận xét rằng đó là khuôn mặt của người mệt mỏi vì
những cuộc đấu tranh liên tục. Toàn bộ khoảng thời gian I. V. Xtalin lãnh
đạo Liên Xô vô cùng phức tạp và đầy biến động. Xtalin không mấy khi được
thảnh thơi: thời kỳ đầu là bè lũ Trốtxkit; sau đó là những năm tập thể hóa.
Trong một lần tâm sự với W. Churchill, ông đã không do dự gọi đó là những
năm khó khăn nhất trong cuộc đời chính trị của mình; công nghiệp hóa diễn
ra vô cùng trắc trở; thậm chí cuộc thanh lọc những năm 1937-1938 cũng trắc
trở tới mức suýt cuốn trôi cả ông vào dòng xoáy của nó. Chiến tranh Vệ
quốc vĩ đại lại là một đề tài đặc biệt. Nói tóm lại, người ta đã không để I. V.
Xtalin điều hành đất nước trong yên ổn.
Khi xem xét vấn đề này chúng ta không thể đặt ra cho mình nhiệm vụ làm
rõ mọi vấn đề liên quan tới việc điều hành đất nước dưới thời I. V. Xtalin
giai đoạn cuối. Chúng ta chỉ nhận thấy những nét đặc sắc trong việc I. V.
Xtalin và ban lãnh đạo của ông đã hoàn thành xuất sắc những trách nhiệm
của mình. Tất nhiên, I. V. Xtalin cũng đã có những sai lầm, song điều cơ bản
là chính ông đã rút ra từ đó được những bài học, kinh nghiệm để đem lại lợi
ích cho đất nước, giành thất bại lại cho kẻ thù.
Điều bí ẩn của I. V. Xtalin như một người lãnh tụ không chỉ là ở tính cách
dũng cảm của ông, cũng không phải ở cách ông đã xử sự như một lãnh tụ
của nhân dân, mà ở chỗ ông là một thủ lĩnh, tuy chưa có học vị cao nhất và
chưa được học hành một cách có hệ thống, song, về nhiều phương diện, bằng
những năng lực trí tuệ của mình, ông luôn hơn hẳn nhiều vị giáo sư cao đạo
và những chính khách phương Tây lão luyện.
Về mặt hình thức, bắt đầu từ cuối những năm 1930 I. V. Xtalin không còn
một trọng trách nào nữa, bởi quyền lực đã thuộc về ông trên mọi phương
diện. Nhiều người đã không thể hình dung một cách đầy đủ về vấn đề này

nên đã coi sự thật đó là không thể chấp nhận và có những kết luận không
đúng. Nhưng thật ra I. V. Xtalin vẫn là một con người như trước – nghiêm
khắc với bản thân và với mọi người. Bằng chứng của một người đã từng
nghiên cứu I. V. Xtalin thể hiện: “Nhân việc có người chất vấn tại hội nghị
toàn thể, đề cập tới trách nhiệm của mình, Xtalin nói:
- Nếu tôi được giao việc đó, có nghĩa là tôi sẽ làm việc đó. Chứ không
phải việc đó chỉ dành riêng cho tôi. Tôi không được giáo dục như thế…
Lời sau cùng ông nói rất gay gắt”.
Tất cả những gì mà bây giờ ngành khoa học lãnh đạo của chúng ta coi như
mới, thì I. V. Xtalin đã áp dụng chúng vào thực tiễn trước đó. Nhiều nhân
chứng và những người nghiên cứu nhận thấy ở I. V. Xtalin: kiến thức tâm lý
lãnh đạo; thấu hiểu tính thiết yếu của đại diện toàn quyền; năng lực thu nhận
kiến thức và khả năng đặc biệt lường trước sự việc…
Tổng công trình sư hàng không A. X. Iakovlev, trong hồi ký “Mục đích
cuộc sống. Những ghi chép của kiến trú...