NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
CÔNG TY ĐẦU TƯ XUẤT BẢN – THIẾT BỊ GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA
HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP 7
CÁNH DIỀU

HÀ NỘI - 2022

Biên soạn:
- PGS.TS. Nguyễn Đức Sơn
- Th.S. Bùi Thanh Xuân
- Th.S. Đàm Thị Vân Anh
- Th.S. Nguyễn Thúy Quỳnh

MỤC LỤC
Trang
Mục tiêu khoá tập huấn
Phần thứ nhất: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I. Khái quát chung về Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7
II. Giới thiệu chung về sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
III. Hướng dẫn khai thác, sử dụng sách giáo khoa và hệ thống tài liệu
tham khảo, bổ trợ
Phần thứ hai: BÀI SOẠN MINH HOẠ

4
5
5
9
22
28

MỤC TIÊU KHOÁ TẬP HUẤN
Kết thúc khoá tập huấn, học viên có thể:
 Hiểu được quan điểm, tư tưởng của tác giả thể hiện trong sách giáo khoa Hoạt động
trải nghiệm, hướng nghiệp 7.
 Phân tích được cấu trúc của toàn bộ cuốn sách, nội dung của từng chủ đề và các hoạt
động trải nghiệm, hướng nghiệp theo từng tuần.
 Xây dựng được kế hoạch cụ thể cho từng bài để tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng
nghiệp cho học sinh lớp 7.
 Vận dụng được một số phương pháp và kĩ thuật dạy học hiện đại trong tổ chức hoạt
động trải nghiệm, hướng nghiệp cho học sinh lớp 7.

4

Phần thứ nhất
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
I. Khái quát chung về Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7
1. Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (HĐTN, HN) là hoạt động giáo dục bắt buộc trong
chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mục tiêu của hoạt động này là tạo cơ hội cho HS tiếp
cận các vấn đề và các tình huống của đời sống thực tế. Qua đó, học sinh (HS) được thể nghiệm
các cảm xúc tích cực, vận dụng các kinh nghiệm, huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng có
được từ các các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn
đề của thực tiễn đời sống trong nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi. HĐTN, HN
7 có các đặc điểm cơ bản như sau:
 Hoạt động trải nghiệm (cấp tiểu học) và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (cấp trung
học) là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện.
 HĐTN, HN góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung
và các năng lực đặc thù của HS. Thông qua hoạt động trải nghiệm các phẩm chất chủ yếu,
năng lực chung và các năng lực đặc thù cho HS được phát triển. Các năng lực tự chủ và tự
học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo (những năng lực chung) được hình
thành thông qua các năng lực đặc thù: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và
tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp.
 Nội dung HĐTN, HN được phân chia theo hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ bản
và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp.
2. Mục tiêu của Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
Mục tiêu chung: HĐTN, HN hình thành, phát triển ở HS năng lực thích ứng với cuộc
sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; góp phần
hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung quy định trong Chương trình
tổng thể; giúp HS khám phá bản thân và thế giới xung quanh, phát triển đời sống tâm hồn
phong phú, biết rung cảm trước cái đẹp của thiên nhiên và tình người, có quan niệm sống và
ứng xử đúng đắn.
Mục tiêu cấp Trung học cơ sở: HĐTN, HN giúp HS củng cố thói quen tích cực, nền nếp
trong học tập và sinh hoạt, hành vi giao tiếp ứng xử có văn hoá và tập trung hơn vào phát triển
trách nhiệm cá nhân: trách nhiệm với bản thân, trách nhiệm với gia đình, cộng đồng; hình
thành các giá trị của cá nhân theo chuẩn mực chung của xã hội; hình thành và phát triển năng
lực giải quyết vấn đề trong cuộc sống; biết tổ chức công việc một cách khoa học; có hứng thú,
hiểu biết về một số lĩnh vực nghề nghiệp, có ý thức rèn luyện những phẩm chất cần thiết của
người lao động và lập được kế hoạch học tập, rèn luyện phù hợp với định hướng nghề nghiệp
khi kết thúc giai đoạn giáo dục cơ bản.
5

3. Các yêu cầu cần đạt và nội dung hoạt động
 Nội dung khái quát gồm 4 mạch nội dung hoạt động, mỗi mạch nội dung bao gồm
các hoạt động cụ thể như sau:
+ Hoạt động hướng vào bản thân: hoạt động khám phá bản thân, hoạt động rèn luyện
bản thân.
+ Hoạt động hướng đến xã hội: hoạt động chăm sóc gia đình, hoạt động xây dựng nhà
trường, hoạt động xây dựng cộng đồng.
+ Hoạt động hướng đến tự nhiên: hoạt động tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên,
hoạt động tìm hiểu và bảo vệ môi trường.
+ Hoạt động hướng nghiệp: hoạt động tìm hiểu nghề nghiệp; hoạt động rèn luyện phẩm
chất, năng lực phù hợp với định hướng nghề nghiệp; hoạt động lựa chọn hướng nghề nghiệp
và lập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp.
 Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở các lớp:
Mỗi lớp đều có những yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động cụ thể của từng mạch nội
dung nêu trên.
Các yêu cầu cần đạt tương ứng với các nội dung hoạt động cụ thể của lớp 7:
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

HOẠT ĐỘNG HƯỚNG VÀO BẢN THÂN
Hoạt động khám phá bản thân

– Nhận diện được điểm mạnh, điểm hạn chế của
bản thân trong học tập và trong cuộc sống.
– Nhận ra được khả năng kiểm soát cảm xúc
của bản thân.

Hoạt động rèn luyện bản thân

– Thể hiện được thói quen ngăn nắp, gọn gàng,
sạch sẽ ở gia đình cũng như ở trường.
– Biết cách vượt qua khó khăn trong một số tình
huống cụ thể.
– Rèn luyện được tính kiên trì, sự chăm chỉ
trong công việc.
– Xác định được một số tình huống nguy hiểm
và biết cách tự bảo vệ trong các tình huống đó.
– Biết kiểm soát các khoản chi và biết tiết kiệm tiền.

HOẠT ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN XÃ HỘI
Hoạt động chăm sóc gia đình

– Bước đầu có kĩ năng chăm sóc người thân khi
bị mệt, ốm.
6

– Thể hiện được sự lắng nghe tích cực khi tiếp
nhận những ý kiến đóng góp và sự chia sẻ từ các
thành viên trong gia đình.
– Lập kế hoạch và thực hiện được kế hoạch lao
động tại gia đình.
– Lập được kế hoạch chi tiêu cho một số sự kiện
trong gia đình phù hợp với lứa tuổi.
Hoạt động xây dựng nhà trường

– Phát triển được mối quan hệ hòa đồng với bạn
bè, thầy cô và hài lòng về các mối quan hệ này.
– Hợp tác được với thầy cô, bạn bè để thực hiện
các nhiệm vụ chung và giải quyết được những
vấn đề nảy sinh.
– Giới thiệu được những nét nổi bật, tự hào về
nhà trường.
– Tham gia hoạt động giáo dục theo chủ đề của
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, của
nhà trường.

Hoạt động xây dựng cộng đồng

– Thể hiện được hành vi giao tiếp, ứng xử có văn
hóa khi tham gia các hoạt động trong cộng đồng.
– Tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người, không
đồng tình với những hành vi kì thị về giới tính,
dân tộc, địa vị xã hội.
– Tham gia các hoạt động thiện nguyện, nhân
đạo và vận động người thân, bạn bè tham gia.
– Giới thiệu được những truyền thống đáng tự
hào của địa phương mình.

HOẠT ĐỘNG HƯỚNG ĐẾN TỰ NHIÊN
Hoạt động tìm hiểu và bảo tồn cảnh
quan thiên nhiên

– Thiết kế được một số sản phẩm thể hiện sự
hiểu biết, cảm xúc của bản thân sau chuyến
tham quan cảnh quan thiên nhiên.
– Thực hiện được các hành vi, việc làm bảo vệ
di tích, danh lam thắng cảnh tại những nơi đến
tham quan.
7

Hoạt động tìm hiểu và bảo vệ môi
trường

– Tìm hiểu được ảnh hưởng của hiệu ứng nhà
kính đến sự sống trên Trái Đất.
– Thực hiện được chiến dịch truyền thông bảo
vệ môi trường thiên nhiên, giảm thiểu hiệu ứng
nhà kính bằng các hình thức khác nhau.

HOẠT ĐỘNG HƯỚNG NGHIỆP
Hoạt động tìm hiểu nghề nghiệp

– Xác định được một số nghề hiện có ở địa
phương.
– Nêu được công việc đặc trưng, trang thiết
bị, dụng cụ lao động cơ bản của một số nghề
ở địa phương.
– Nêu được những phẩm chất và năng lực cần
có của người làm các nghề ở địa phương.
– Nêu được các phẩm chất và năng lực của bản
thân phù hợp hoặc chưa phù hợp với một số yêu
cầu của một số ngành nghề ở địa phương.
– Nhận diện được những nguy hiểm có thể xảy
ra và cách giữ an toàn khi làm những nghề ở
địa phương.

(Theo Chương trình Giáo dục phổ thông, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp – Ban hành
kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo).
4. Phương thức tổ chức và loại hình hoạt động
 Về phương thức tổ chức: có 4 phương thức cơ bản: Phương thức khám phá; Phương
thức thể nghiệm; Phương thức cống hiến; Phương thức nghiên cứu.
 Loại hình hoạt động gồm: Sinh hoạt dưới cờ; Sinh hoạt lớp; Hoạt động giáo dục theo
chủ đề; Hoạt động câu lạc bộ.
5. Đánh giá kết quả giáo dục
 Mục đích đánh giá: thu thập thông tin chính xác, kịp thời, có giá trị về mức độ đáp
ứng yêu cầu cần đạt so với chương trình.
 Nội dung đánh giá là các biểu hiện của phẩm chất và năng lực đã được xác định trong
chương trình.
 Kết hợp đánh giá của giáo viên (GV) với tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của HS,
đánh giá của cha mẹ HS và của cộng đồng, GV chủ nhiệm lớp tổng hợp kết quả đánh giá.
 Kết quả đánh giá là kết quả tổng hợp đánh giá thường xuyên và định kì về phẩm chất
và năng lực, có thể phân ra làm một số mức để phân loại.
8

II. Giới thiệu chung về sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
1. Quan điểm biên soạn sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
 Sách giáo khoa (SGK) Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 được biên soạn bám
sát quan điểm, nội dung của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, mục tiêu và yêu cầu cần
đạt của Chương trình Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cấp Trung học cơ sở.
 Quán triệt sâu sắc tư tưởng “Mang cuộc sống vào bài học – Đưa bài học vào cuộc
sống” của bộ sách Cánh Diều. Thông qua đó, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động
tổng hợp kiến thức, kĩ năng để hình thành cho HS các phẩm chất và năng lực cần thiết.
 Tạo cơ hội tối đa cho HS được hoạt động, tương tác và trải nghiệm tích cực, dựa trên
những chuỗi hoạt động được thể hiện với kênh hình sinh động và kênh chữ ngắn gọn.
 Đảm bảo tính mở, linh hoạt về nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức, thực
hiện, đánh giá.
2. Cấu trúc sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
Cuốn sách bao gồm 9 chủ đề. Các chủ đề được thiết kế có tính đến yếu tố thời gian, giúp
việc lựa chọn và thực hiện các chủ đề dễ dàng tương thích với các chủ điểm tương ứng với
khoảng thời gian đó của năm học.










Chủ đề 1. Trường học của em – tháng 9
Chủ đề 2. Em đang trưởng thành – tháng 10
Chủ đề 3. Thầy cô – người bạn đồng hành – tháng 11
Chủ đề 4. Tiếp nối truyền thống quê hương – tháng 12
Chủ đề 5. Vẻ đẹp đất nước – tháng 1
Chủ đề 6. Tập làm chủ gia đình – tháng 2
Chủ đề 7. Cuộc sống quanh ta – tháng 3
Chủ đề 8. Con đường tương lai – tháng 4
Chủ đề 9. Chào mùa hè – tháng 5

Mỗi chủ đề được thiết kế bao gồm:








Mục tiêu
Định hướng nội dung của chủ đề
Gợi ý hoạt động sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp
Các yêu cầu đối với việc chuẩn bị
Các hoạt động tổ chức trong tiết Hoạt động giáo dục theo chủ đề, theo từng tiểu chủ đề
Thông điệp cuối mỗi tiểu chủ đề
Đánh giá cuối chủ đề

Các nội dung của chủ đề đều có thể vận dụng linh hoạt gắn với điều kiện của địa phương.
Các chủ đề đều được thiết kế dưới hình thức các hoạt động và có tính mở về nội dung, hình
thức, phương pháp. Các loại hình tổ chức chủ yếu là sinh hoạt dưới cờ, hoạt động giáo dục
9

theo chủ đề, sinh hoạt lớp và câu lạc bộ. Trong đó, giáo viên có thể dựa vào những gợi ý cho
các hoạt động sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt lớp để lựa chọn các hoạt động phù hợp với kế
hoạch giáo dục của nhà trường, của lớp. Các hoạt động được thiết kế theo từng bước để HS
có thể tự tổ chức hoạt động cho nhóm hay cho lớp của mình.
3. Một số điểm mới trong sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
3.1. Thiết kế theo tiếp cận hoạt động
Sách được thiết kế theo hướng tiếp cận hoạt động – tiếp cận đặc thù của trải nghiệm và
là tiếp cận tối ưu cho việc hình thành phẩm chất, năng lực. Các yêu cầu cần đạt – các năng
lực và phẩm chất – không hình thành theo con đường từng thành phần: cung cấp kiến thức,
hình thành thái độ, hình thành kĩ năng mà hình thành theo hướng tích hợp ngay trong các hành
động, các việc làm cần thiết để tạo nên hoạt động. Nói cách khác, năng lực được hình thành
qua việc giải quyết các tình huống và thực hiện hoạt động cụ thể. Do vậy, từ các yêu cầu cần
đạt, các tác giả đã thiết kế các hoạt động tương ứng để qua hoạt động mà hình thành nên năng
lực và phẩm chất được yêu cầu. Với cách tiếp cận này, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
không quy định, không giới hạn kiến thức và đơn vị kiến thức cụ thể, cũng không quy định
và giới hạn kĩ năng cụ thể của một lĩnh vực mà chỉ đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ để HS có thể huy
động bất kì kiến thức, kĩ năng đã có hoặc tìm kiếm các kiến thức và kĩ năng mới để hoàn thành
hoạt động. Ví dụ với yêu cầu cần đạt trong chương trình: “Phát triển được mối quan hệ hòa
đồng với bạn bè và hài lòng về mối quan hệ này”, tác giả thiết kế một số hoạt động: HS tìm
hiểu về sự hòa đồng với bạn bè qua việc chia sẻ câu chuyện; HS đóng vai thể hiện sự hòa
đồng với bạn trong một số tình huống, thiết kế sổ tay Niềm vui tình bạn để ghi lại những cảm
xúc tích cực, kỉ niệm đẹp trong quá trình học tập và tham gia các hoạt động với bạn bè,... HS
không chỉ thể hiện sự hòa đồng với bạn bằng lời nói, hành động cụ thể theo kinh nghiệm của
mình, mà còn học hỏi được từ cách ứng xử giao tiếp của các bạn. Ở đây, kiến thức từ các môn
học khác nhau, kĩ năng cụ thể HS đã có, thái độ được thể hiện khi tiến hành từng hành động
đã tích hợp thành một chỉnh thể không tách rời: vừa là phẩm chất và cũng là năng lực. Bằng
cách tiếp cận hoạt động như vậy, tính cá nhân hoá trong giáo dục và dạy học được khai thác
tối đa.
SGK Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 có những điểm khác biệt so với sách giáo
khoa các môn học. SGK các môn học giúp HS hình thành các kiến thức, kĩ năng khoa học cơ
bản của từng lĩnh vực môn học; còn SGK Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 được biên
soạn hướng đến tổ chức các hoạt động để HS được tiếp cận thực tế, tham gia, thể nghiệm các
cảm xúc tích cực, vận dụng kinh nghiệm đã có của bản thân. Do đó, các mạch nội dung được
thể hiện trong SGK Hoạt động trải nghiệm,hướng nghiệp 7 ưu tiên nhấn mạnh đến việc giúp
HS và GV hiểu rõ cách thức tổ chức và tham gia các hoạt động nhằm đáp ứng yêu cầu cần đạt
của chương trình. Do đó, cấu trúc mỗi bài trong chủ đề của SGK Hoạt động trải nghiệm,
hướng nghiệp 7 là một chuỗi các hoạt động học tập của HS, được trình bày kết hợp giữa vai
trò của kênh chữ và kênh hình:
10

+ Kênh chữ: Thể hiện dưới câu lệnh ngắn gọn, gợi ý cho HS về cách thức tổ chức hoạt
động học tập (tham quan, trò chơi, kể chuyện, hát, đóng vai, tranh luận, thực hành,…); đồng
thời tạo điều kiện cho GV vận dụng kết hợp nhiều phương pháp và hình thức tổ chức dạy học
theo hướng lấy HS làm trung tâm.
+ Kênh hình: Minh hoạ để HS có thể hiểu và thực hiện được các hình thức tổ chức hoạt
động trải nghiệm cũng như làm rõ các tình huống.
Cuối mỗi chủ đề có hoạt động đánh giá, gợi ý cho GV tổ chức trong tiết sinh hoạt lớp
cuối chủ đề, nhằm giúp HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, đồng thời gợi ý GV cách thức
thu thập thông tin để đánh giá sản phẩm và quá trình học tập, rèn luyện của HS trong quá trình
tham gia các hoạt động trải nghiệm.
Các hoạt động trong sách là những gợi ý thông qua các kênh hình và kênh chữ. GV có thể
tìm thấy nhiều phương án tổ chức khác nhau khi sử dụng kết hợp hướng dẫn ở Sách giáo viên.
Hình ảnh trong sách đảm bảo tính đa dạng văn hoá giữa các vùng miền, phản ánh chân
thực các hoạt động thực tiễn của xã hội và được biên soạn theo hướng mở:
+ Tạo điều kiện để các trường và GV lựa chọn, tích hợp nội dung giáo dục địa phương,
đảm bảo tư tưởng của bộ sách Cánh Diều “Mang cuộc sống vào bài học – Đưa bài học vào
cuộc sống”.
+ Tạo điều kiện cho GV vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức hoạt
động; kích thích tính tò mò, khuyến khích HS tích cực, chủ động, sáng tạo trong hoạt động,
tăng tính thực hành, vận dụng những điều đã học vào đời sống thực tiễn.
3.2. Các chủ đề
9 chủ đề trong sách được phân bố cho 35 tuần của năm học. Nội dung của mỗi chủ đề
được thực hiện trong 4 tuần học, riêng chủ đề 9 thực hiện trong 3 tuần.
Mỗi hoạt động gồm các gợi ý, định hướng nội dung tổ chức, GV có thể lựa chọn nội
dung, phương pháp và hình thức tổ chức một cách linh hoạt, phù hợp với từng trường và địa
phương. Cuối mỗi chủ đề có hoạt động đánh giá tạo điều kiện cho HS tự đánh giá và tự điều
chỉnh bản thân, nâng cao năng lực tự chủ và tự học.
Các chủ đề, hoạt động trong SGK được thiết kế dựa trên các yêu cầu cần đạt cụ thể trong
chương trình cho từng khối lớp. Tất cả các yêu cầu cần đạt của chương trình được thể hiện
trong mỗi chủ đề và triển khai đến từng hoạt động cụ thể. Mỗi yêu cầu cần đạt được thể hiện
tương đối trọn vẹn ở 1, 2 hoặc 3 hoạt động, có thể tổ chức trong 1 giờ học hoặc tiếp nối các
giờ học. Các yêu cầu cần đạt được trình bày ngay dưới mỗi chủ đề để GV và HS định hướng
được hoạt động.
Ví dụ: Với chủ đề “Em đang trưởng thành”, các yêu cầu cần đạt được xác định:
 Nhận diện được điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân trong học tập và cuộc sống.
 Rèn luyện được tính kiên trì, sự chăm chỉ trong công việc.
11

 Nhận ra được khả năng kiểm soát cảm xúc của bản thân.
 Tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người, không đồng tình với những hành vi kì thị về
giới tính, dân tộc, địa vị xã hội.
Các yêu cầu cần đạt này được nêu trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 ở các
mạch nội dung và được tác giả lựa chọn, sắp xếp để phù hợp với từng chủ đề.
Các chủ đề được xác định khoa học, logic, vừa có sức khái quát cho các mạch nội dung
vừa sát với thực tiễn và với HS.
Ví dụ: Chủ đề “Em đang trưởng thành” tương ứng với mạch nội dung hướng vào bản thân
(khám phá bản thân) ở HS THCS, đồng thời gắn với độ tuổi của chính các em. Chủ đề “Con
đường tương lai” tương ứng với mạch nội dung hướng nghiệp, giúp HS hiểu về nghề nghiệp ở
địa phương và so sánh đối chiếu phẩm chất và năng lực của bản thân với các nghề ở địa phương.
Chủ đề “Cuộc sống quanh ta” thì lại gồm những yêu cầu trong mạch nội dung hướng đến tự
nhiên (hoạt động tìm hiểu và bảo vệ môi trường) và hướng vào bản thân (rèn luyện bản thân);
giúp học sinh tìm hiểu, biết bảo vệ môi trường tự nhiên và biết cách bảo vệ bản thân trong một
số tình huống nguy hiểm, biết vượt qua các khó khăn trong một số tình huống cụ thể.
3.3. Các hoạt động
Các hoạt động tạo điều kiện cho HS thực hành, vận dụng kiến thức vào đời sống thực
tiễn ở tất cả các khía cạnh: nội dung hoạt động, hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động,
sản phẩm của các hoạt động.
Ví dụ: Các em được yêu cầu tìm hiểu được ảnh hưởng của hiệu ứng nhà kính đến sự sống trên
Trái Đất hay thực hiện được các sản phẩm để thể hiện thông điệp đề cao sự tôn trọng lẫn
nhau và phê phán sự kì thị giới tính, dân tộc, địa vị xã hội; với những hoạt động và yêu cầu
này, HS được thoả sức sáng tạo, vận dụng hiểu biết, kiến thức của mình và huy động những
thông tin tìm kiếm được ở các nguồn sách, báo, Internet,…và tạo ra những bản báo cáo khác
nhau, tạo ra những thông điệp bằng nhiều hình thức đa dạng, nội dung phong phú.
3.4. Phương pháp và hình thức tổ chức
Các chủ đề, hoạt động trong SGK tạo điều kiện cho GV đổi mới phương pháp và hình
thức tổ chức dạy học; các hình thức trải nghiệm được giới thiệu và sử dụng tối đa, từ tự quan
sát, đánh giá bản thân (các điểm mạnh, điểm yếu) đến đóng vai xử lí tình huống; từ thảo luận
nhóm đến tranh luận; từ trò chơi đến thiết kế các kế hoạch hoạt động,… Để HS có thể thực
hiện được các hình thức đó, có các gợi ý ngắn gọn về cách thức tiến hành hoặc nội dung cần
trao đổi, thảo luận.Trong mỗi hoạt động, HS chính là chủ thể thực hiện: từ chuẩn bị, thực hiện
và đánh giá hoạt động. Tinh thần trải nghiệm được thể hiện ở mỗi bước tổ chức hoạt động và
sản phẩm của hoạt động. GV có thể vận dụng linh hoạt và sáng tạo các phương pháp và kĩ
thuật sư phạm. Cách thức tổ chức linh hoạt, tạo điều kiện cho HS thực sự làm chủ các hoạt
động và từ đó thực sự có các trải nghiệm để học hỏi.
12

3.5. Phương pháp và kĩ thuật đánh giá
Các phương pháp và kĩ thuật đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS
được được chú ý vận dụng trong SGK. Các hướng dẫn đánh giá giúp HS tự đánh giá, đánh
giá được hoạt động của các bạn trong nhóm, trong lớp, biết đánh giá theo các tiêu chí.
Ví dụ: đánh giá kết quả đạt được sau hoạt động; đánh giá mức độ tích cực tham gia hoạt động
của bản thân, của nhóm với các mức độ và tiêu chí rõ ràng.
Các hình thức đánh giá cũng đa dạng, linh hoạt và hấp dẫn: thẻ khen, bảng kiểm, thang
đánh giá,… đúng theo tinh thần của đổi mới kiểm tra đánh giá: đánh giá không tập trung vào
việc đánh giá kết quả đơn thuần hay đánh giá để xếp hạng mà đánh giá vì sự phát triển của
người học và đánh giá như hoạt động học.
3.6. Tính mở
Các hoạt động và các nội dung đều được thiết kế theo hướng mở, để GV và HS có thể chủ
động, sáng tạo tổ chức các hoạt động phù hợp với điều kiện của trường lớp và địa phương. GV
hoàn toàn có thể lựa chọn các nội dung, mở rộng nội dung cho phù hợp. Các hoạt động có thể
thực hiện theo cá nhân hoặc theo nhóm, trong không gian trong lớp học hoặc ngoài lớp học.
Các yêu cầu về phương tiện dạy học ở mức tối thiểu. Hầu như mọi hoạt động đều có thể tổ chức
trong không gian và điều kiện lớp học bình thường, phù hợp với các điều kiện hiện có của nhà
trường ở các vùng miền khác nhau, không đòi hỏi các điều kiện đặc biệt khi thực hiện.
3.7. Tính khả thi trong thực hiện
Mọi GV đều có thể thực hiện được khi được tập huấn, hướng dẫn. HS có tiềm năng
không giới hạn trong việc liên kết các kiến thức của các môn học và các kiến thức thực tiễn
khi tiến hành hoạt động trong các chủ đề. Bên cạnh sách giáo khoa, sách giáo viên cung cấp
mục tiêu, yêu cầu cụ thể với từng hoạt động, các bước thực hiện hoạt động một cách chi tiết,
phân bố các hoạt động rõ ràng để GV có thể lựa chọn thực hiện và dễ dàng tổ chức các hoạt
động. Ngoài ra, còn có sách Thực hành Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7, hỗ trợ HS
thực hiện các hoạt động trong sách giáo khoa, cũng như mở rộng thêm các hoạt động khác để
HS có cơ hội được trải nghiệm thường xuyên, liên tục.
4. Khung phân phối chương trình gợi ý
Hoạt động trải nghiệm được tổ chức với thời lượng 3 tiết/tuần. Tuỳ theo điều kiện của
nhà trường mà có thể linh hoạt xây dựng phân phối chương trình phù hợp.
Nếu nhà trường tổ chức phân phối 3 tiết/1 tuần theo 3 loại hình hoạt động: Sinh hoạt
dưới cờ, Hoạt động giáo dục theo chủ đề, Sinh hoạt lớp thì có thể sử dụng bảng phân phối
chương trình gợi ý với thứ tự thực hiện các hoạt động trong mỗi chủ đề theo các tháng, các
tuần như sau:

13

Tên chủ đề
(tháng)

Tuần Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt
dưới cờ

1

Biểu diễn văn
nghệ với chủ đề
Mái trường mến
yêu.

2

Phát động tuần lễ
thi đua Giữ gìn
trường lớp sạch
đẹp.

3

Sáng tác về chủ
đề Những người
bạn quanh tôi.

4

- Triển lãm tranh,
ảnh về những
khoảnh khắc đẹp
của tình bạn.
- Chia sẻ những
câu chuyện hay
về tình bạn.

Chủ đề 1.
Trường học
của em
(tháng 9)

Hoạt động giáo dục
theo chủ đề
Tên
HĐGD
theo CĐ

Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt lớp

Hoạt động
cụ thể
1. Tìm
hiểu
truyền thống nhà
trường.
2. Phát
huy
truyền thống nhà
trường.

Chia sẻ những
mong muốn của
em trong năm học
mới.

1. Ngăn nắp, gọn
gàng, sạch sẽ ở
trường.
2. Đánh giá việc
rèn luyện thói
Giữ gìn
quen ngăn nắp,
trường lớp gọn gàng, sạch sẽ
gọn gàng, ở trường.
sạch đẹp
3. Cách khắc
phục những hành
vi chưa ngăn nắp,
gọn gàng, sạch sẽ.
4. Hành động đẹp
– thói quen tốt.
1. Hòa đồng với
các bạn.
2. Thể hiện mối
quan hệ hòa đồng
với các bạn.
3. Hợp tác với các
bạn.
Hòa đồng 4. Cách thức hợp
và hợp tác tác với bạn trong
với các bạn thực hiện nhiệm
vụ chung.
5. Hợp tác đề giải
quyết vấn đề.
6. Sổ tay Niềm vui
tình bạn

Chia sẻ kinh
nghiệm và kết quả
rèn luyện thói
quen ngăn nắp,
gọn gàng, sạch sẽ
ở trường của em.

Tự hào
trường em

14

Chia sẻ về tình
bạn của em.

- Kể những câu
chuyện thể hiện sự
hòa đồng, hợp tác
với các bạn.
- Chia sẻ ý nghĩa
của sự hòa đồng
và hợp tác.

Tên chủ đề
(tháng)

Tuần Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt
dưới cờ

5

Hoạt động giáo dục
theo chủ đề
Tên
HĐGD
theo CĐ

- Tổ chức hoạt
động tìm kiếm tài
năng
trong
trường.
- Tham gia các
hoạt động rèn
luyện, thể hiện sự
thanh lịch trong
học tập, ứng xử.
Khám phá
bản thân

6

Giới thiệu những
tấm gương kiên
trì rèn luyện bản
thân.

7

Trao đổi về vai
trò của người phụ
nữ trong gia đình
và xã hội nhân kỉ
niệm ngày Phụ nữ
Việt Nam 20-10.
- Tuyên truyền về
chủ đề Tôn trọng
sự khác biệt.
- Tìm hiểu và chia
sẻ về giá trị sống.

Chủ đề 2.
Em đang
trưởng
thành
(tháng 10)

8

Chủ đề 3.
Thầy cô –
người bạn
đồng hành
(tháng 11)

9

Giới thiệu những
kỉ vật của tình
thầy trò.

Nhận biết
khả năng
kiểm soát
cảm xúc
của bản
thân

Phát triển
mối quan
hệ với thầy
cô
15

Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt lớp

Hoạt động
cụ thể
1. Nhận diện
điểm mạnh, điểm
hạn chế trong học
tập.
2. Nhận diện
điểm mạnh, điểm
hạn chế trong
cuộc sống.
3. Rèn luyện bản
thân trong học tập
và cuộc sống.
4. Rèn luyện tính
kiên trì, chăm chỉ
trong công việc.
5. Tôn trọng sự
khác biệt giữa
mọi người.
6. Hành động vì
sự khác biệt.

Trao
đổi
về
phương pháp học
tập hiệu quả.

1. Nhận biết cảm
xúc của bản thân
2. Nhận biết khả
năng kiểm soát
cảm xúc của bản
thân.
3. Luyện tập kiểm
soát cảm xúc.

Chia sẻ kỉ niệm
hạnh phúc của em
trong những năm
học đã qua.

1. Tìm hiểu cách
ứng xử với thầy
cô.
2. Phát triển mối
quan hệ với thầy
cô.

Lập kế hoạch tổ
chức các hoạt
động tri ân thầy
cô.

Trao đổi về ý
nghĩa của tính
kiên trì, sự chăm
chỉ trong công
việc.

-Nhận biết và mô
tả bầu không khí
tâm lí của lớp học
trong tuần.
- Chia sẻ về cách
kiểm soát cảm
xúc.

Tên chủ đề
(tháng)

Chủ đề 4.
Tiếp nối
truyền
thống quê
hương
(tháng 12)

Tuần Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt
dưới cờ

Hoạt động giáo dục
theo chủ đề
Tên
HĐGD
theo CĐ

Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt lớp

Hoạt động
cụ thể

10

Toạ đàm Thầy trò
qua các thế hệ.

3. Rèn luyện cách
phát triển mối
quan hệ với thầy
cô.
4. Suy nghĩ tích
cực về mối quan
hệ với thầy cô.

Tổ chức tranh
luận với chủ đề
Nên hay không
nên bày tỏ ý kiến
với thầy cô

11

Biểu diễn văn
nghệ tôn vinh tình
thầy trò.

Cùng thầy cô lập
kế hoạch tổ chức
một hoạt động cho
lớp.

12

- Trưng bày, giới
thiệu các sản
phẩm thể hiện
lòng biết ơn thầy
cô.
- Truyền thông về
các tấm gương
giáo viên mẫu
mực.

1. Hợp tác với
thầy cô trong các
hoạt động.
2. Hiểu và chia sẻ
mong đợi của
thầy cô đối với
học sinh trong
học tập.
3. Hoàn thành
nhiệm vụ được
thầy cô giao.
Hợp tác với 4. Cách thức hợp
tác với thầy cô.
thầy cô
5. Hợp tác với
thầy cô để giải
quyết các vấn đề
nảy sinh.
6. Luyện tập hợp
tác với thầy cô.

13

Phát động phong
trào hoạt động
thiện
nguyện,
nhân đạo gắn với
truyền
thống
uống nước nhớ
nguồn.

1. Giới thiệu hoạt
động thiện nguyện,
nhân đạo.
2. Lập kế hoạch và
thực hiện hoạt
động thiện nguyện,
nhân đạo.

Chia sẻ những câu
chuyện ý nghĩa về
hoạt động thiện
nguyện, nhân đạo ở
địa phương và bày
tỏ cảm xúc về
những câu chuyện
đó.

Tham gia
hoạt động
thiện
nguyện,
nhân đạo

16

- Chia sẻ về ý
nghĩa của việc
hợp tác với thầy
cô.
- Tổng kết hoạt
động tri ân thầy
cô.

Tên chủ đề
(tháng)

Tuần Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt
dưới cờ

14

Biểu diễn văn
nghệ về lòng biết
ơn đối với các thế
hệ đi trước

15

Giới thiệu và
tuyên truyền về ý
nghĩa của các
hoạt động trong
cộng đồng ở địa
phương.

16

17
Chủ đề 5.
Vẻ đẹp đất
nước
(tháng 1)
18

Tổ chức trò chơi
thử tài hiểu biết
về các sự kiện,
nhân vật, di tích
lịch sử, lễ hội
truyền thống ở
địa phương.
Giới thiệu về
những cảnh quan
thiên nhiên em
từng đến thăm.
Triển lãm tranh,
ảnh, … về cảnh
quan thiên nhiên.

Hoạt động giáo dục
theo chủ đề
Tên
HĐGD
theo CĐ

Văn hóa
ứng xử
trong hoạt
động cộng
đồng

Tự hào
truyền
thống quê
hương

Ấn tượng
về cảnh
quan thiên
nhiên
17

Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt lớp

Hoạt động
cụ thể
3.Vận động người
thân, các bạn
tham gia hoạt
động thiện nguyện,
nhân đạo.
4. Chia sẻ kết quả
tham gia hoạt
động
thiện
nguyện, nhân đạo.
1. Những hoạt
động trong cộng
đồng.
2. Hành vi giao
tiếp, ứng xử có
văn hóa trong
hoạt động cộng
đồng.
3. Rèn luyện hành
vi giao tiếp, ứng
xử có văn hóa khi
tham gia các hoạt
động trong cộng
đồng.
1.Giới thiệu về
truyền thống địa
phương.
2. Giữ gìn và phát
huy truyền thống
địa phương.

Kể lại một kỉ niệm
khi tham gia hoạt
động thiện nguyện,
nhân đạo

Trao đổi về ý
nghĩa của hành vi
giao tiếp, ứng xử
có văn hóa khi
tham gia các hoạt
động trong cộng
đồng.

Thuyết trình ý
tưởng xây dựng
câu lạc bộ bảo tồn,
phát huy các
truyền thống tự
hào ở địa phương.

1.Thiết kế sản Tổ chức các trò
phẩm về cảnh chơi tìm hiểu cảnh
quan thiên nhiên. quan thiên nhiên,
di tích, danh lam
thắng cảnh của đất
nước.
2.Giới thiệu sản Giới thiệu các tác
phẩm về cảnh phẩm văn học,
quan thiên nhiên. nghệ thuật về cảnh

Tên chủ đề
(tháng)

Tuần Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt
dưới cờ

Hoạt động giáo dục
theo chủ đề
Tên
HĐGD
theo CĐ

Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt lớp

Hoạt động
cụ thể
3. Mỗi cảnh quan quan thiên nhiên
một câu chuyện. của quê hương.

19

Biểu diễn văn
nghệ về vẻ đẹp
quê hương, đất
nước.

20

- Giới thiệu bài
viết về cảnh quan
thiên nhiên của
địa phương
- Hùng biện về
vai trò của học
sinh trong việc
giữ gìn, bảo vệ
các di tích, danh
lam thắng cảnh
của quê hương.
Toạ đàm Học
sinh và trách
nhiệm với công
việc gia đình
Biểu diễn tiểu
phẩm Chia sẻ
việc nhà – kết nối
yêu thương
Triển lãm tranh,
ảnh Gia đình yêu
thương
Biểu diễn văn
nghệ về chủ đề
gia đình

21

Chủ đề 6.
Tập làm chủ
gia đình
(tháng 2)

22

Bảo vệ di
tích, danh
lam thắng
cảnh

Tham gia
lao động
trong gia
đình

18

1.Tìm hiểu các di
tích, danh lam
thắng cảnh.
2.Hành vi nên và
không nên khi tham
quan di tích, danh
lam thắng cảnh.
3.Cùng tham gia
bảo vệ di tích,
danh lam thắng
cảnh.

Chia sẻ các câu
chuyện thực tế về
hoạt động bảo vệ
di tích, danh lam
thắng cảnh của địa
phương.

1. Quản lí đồ
dùng cá nhân
2. Thói quen ngăn
nắp, gọn gàng,
sạch sẽ ở gia đình
3. Rèn luyện thói
quen ngăn nắp,
gọn gàng, sạch sẽ
4. Tìm hiểu các
hoạt động lao động
trong gia đình.
5. Trách nhiệm
của em trong gia
đình.
6. Xây dựng và
thực hiện kế
hoạch lao động
trong gia đình

Chia sẻ kết quả
thử thách làm đẹp
ngôi nhà em yêu.

Đề xuất sáng kiến
bảo vệ di tích,
danh lam thắng
cảnh.

Chia sẻ cách thức
làm việc nhà hiệu
quả.

Tên chủ đề
(tháng)

Tuần Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt
dưới cờ

Tên
HĐGD
theo CĐ

Gợi ý hoạt động
Sinh hoạt lớp

Hoạt động
cụ thể

23

Diễn đàn Văn hóa
ứng xử trong gia
đình

1. Cách chăm sóc
người thân bị
...