T H Ụ Y BẤT TR Ư Ó C

Nhất canh... nhị canh... hựu tạm canh,
Tríển chuyển, bồi hồỉ^ thụy bât thành;
Tứ, ngũ canh thì tàỉ hợp nhân,
Mộng hồn hoàn nhiễu ngũ tiêm tinh.

156

NGỦKHỎNGĐƯỘC

Canh niột.. canh hai... lại canh ba,
Tràn trọc băn khoăn không ngủ diỉợc:
Canh tư, canh năni vừa chợp mát,
Hồn niộng dã quán quanh nơi ngôi 800 nởm cánh

Một canh... haỉ canh... iạỉ ba canh,
Tràn trọc bán khoăn, giấc chảng thành;
Canh bốn, canh năm vừa chợp mát,
Sao vàng nảm cánh mộng hồn quanh.
Bản dịch khác:
Canh một... canh hai... lại canh ba,
Trằn trọc, bản khoăn, khd ngủ mà;
Canh bổn, canh nảm vừa chợp mắt,
Sao vàng năm cánh quyện hòn

157

'lẾ -

Ẩ

ilL

^

i

'Ệ .

^ I ỉ< r

f A.

ức HỮU
Tỉcb quản tống ngặ. chí giang tân,
Víín ngã quy lộ', chỉ cốc tân;
Hỉộn tạỉ tân điền dỉ ỉồ hảo,
Tha hương ngã tác ngục trung nhân.

158

N H Ó BẠN

Ngày nào anh tiền tôi đến bến sôngy
Hỏi tôi ngày vê, trò mùa lúa mói;
Đến nay mộng lại dă cày xong hét rồi,
Nơi đất khách, tôi thành người trong tù

Ngày đi bạn tiễn đến bên sông,
Hẹn bạn vê khi iúá đò đồng;
Nay gật đã xong, cày đã kháp,
Quê người, tôi vẫn chốn lao lung.

159

^

-S ' ^
% ' Ẩ .

■'. ' ^

'■

ỹ ' ^

^

ỷ

ầ

t ệ

i'L - ^ ^

'

i ỳ j ^

T H Ể NẠN HỮU MẪN TẢ BÁO CAO

Dồng chu cộng tế nghĩa na n từ,
Thế hữu biên tu báo cáo thư;
Thụng thử", "đẩng nhân" kĩm thủy học,
Da đa bác đác cảiiT fin từ.

160

VIỂT HỘ BẢ O CÁO C H O CÁC BẠN TỪ

Cũng hội cũng thuyĩn giúp nhau, lẽ khôn từ chổi,
Viết báo cáo thay cho bạn;
Nỉiững chữ "thừa
”chiéu theo”nay dẽu
niới học,

Thê mà dă đươc nhicĩỉ lời cảm tạ.

C ùng hội cùng thuvdn nên phải giúp,
Viết th ay báo cáo dám từ nan;
"Chiểu theo", "thừa lệnh" nay vừa học,
D â được bao lòi ban O^IIÌ ơn.

IGl

M .Ề - .

y

^

4

|

iỂ

y ỉ

ĩé -ỉ^ y * - Ì t? ỷ -

f ề

f -

ề

Ẵ

ế

-

ỳ

LẠI SANG
M ãn th â n hồng lục như xuyên cẩm,
T hành nhật lao ta o tự cổ càm ;
Xuyên cẩm , tù tru n g đô quý khách,
CỔ càm , n ạn hữu tậ n tr i âra.

162

G H Ẻ LỎ
Xanh đỏ đày người như áo gốm,
Suốt ngày sột soạt tựa gảy dàn;
Mặc gấm trong tìi d ỉu là khách quỷ.
Gảy đàn, bọn tu đ'ẽu là tri âm.

D ày niỉnh đỏ tia như hoa gấm .
Sột so ạt luôn ta y tự a gảy đàn;
M ặc gám , bạn tù đều khách quý,
Gảy đàn, tro n g ngục thảy tri

163

^ ị Ị . ì ầ

-

4

/h

ì ế - Ầ . i k . <=J

A

'Ế

(tì

^

Ä

t í'

Ầ

^

Ì

'

# 1

X

V Ả N T IIL N G M Ễ T H A N II
Mễ bị th u n g thì, hẩn thống khổ;
Ký thung chi hậu, bạch như miẻn;
N h ân sinh tạ i ihô dã giã dạng,
Khốn nan thị nhỉ ngọc thành thịòĩì

164

,

N G H E TIẾ N G GIẢ GẠO
Gạo lúc đang giã, rất dau dớĩi,
Lúc giã xong ròi, tráníỊ tựa bông;
Người sống trền dời cũng như vậy,
Gian fíơn ỉà dịp rèn gỉĩlo mìnỉi thànỉi ngọc.

Gạo đem vào giả bao đau đớn,
Gạo giã xong rồi, tráng tựa bông;
Sống ở trên đời người cũng vậy,
Gian nan rèn luyộn mới thành

165

i

-Ẩ ị ề

l

(J

Ẹ

M

líl

.&

ỷt>

-

ịẬ j

p j

ý / . >^J'

j Ị r U A

Ỷ ụ ỉỉu »X ^1
n

t í ^ ậ

J ặ - ^ J

'ỉ^

166

ị ^ ^ ^ à

ị^

ý Ắ ỳ

Ũ

^

'

A

z i

^
t ỳ

í n

í ể

J í l ;

^ i f ệ

SO N G THẬP NHẤT

T ò n g tĩề n mỗi đáo Song th ậ p n h ất,
Kỷ niệm Âu châụ bãi chiến kỳ;
K im n h ậ t ngũ châu đồng h u y ết chiến,
Tôi khôi tự u thi ác Na-zi.

• 167

li
T ru n g H oa kháng chiến tư ơ ng lục tả ,
Liệt liệt oanh oanh cử th ế tri;
T h á n g lợi tu y nhiên hữu bả ác,
N h ư n g tu nỗ lực phản công th i.

111
K h án g N h ậ t tin h kỳ m ãn Á châu,
'R n h kỳ đại tiể u hữu sai thù;
T inh kỳ-đạĩ đích cố tu hữu,
ĩ l ể u đích thửi kỳ b ẩ t khả vô.

168

N G À Y II THÁNG

Trước kia, cứ đén 11 thảng 11,
Lờ kỷ niệm ngày dinh chiéi ỏ cỉiầu Ảu;
Ngày nay năm châu cùng huyết chién,
Tội p h ạ m đỗii sỏ chỉnh ìầ bọn
hung ác.

II
Trung Hoa khảng chién gần sáu
Oanh liệt ưang lừng, khởp nơi d ìu biết;
Tháng lợi tu y ràng dă náni chác,
N hư ng vấn phải nỗ lực ỉúc phàn công.

169

III

Cờ kiiáng N hật dậv khảp chỗu A,
Cờ lón, cờ nhô có khác nhau;
Cờ ỉón cố nhiên phải có,
N hưng cờ nhỏ củng không thể không có.

Thuở trước nơi nơi đều kỷ niệm,
M ừng ngày đình chiến ở châu Âu;
N ăm châu nay lại đ a n g tuôn máu,
Bọn quỷ N a-zi tội đ ứ n g đầu.

170

II

T ru n g H oa kháng chiến sáu nám chầy,
O anh liệt, vang lừng kháp đó đây;
D ến lúc phản công nên cố gấng,
M ặ c d à u t h ắ n g lợi n á m t r o n g U y .

III
K h án g N hật, cờ bay kháp Ấ châu,
Cờ to, cờ nhỏ chảng đều nhau;
Cờ to đ ả hẳn là nên có,
Cờ nhỏ dù sao, thiếu được đâu.

171

\V
;4L Ì)L ì t '4 í ể ^

Ỷ

^>3j A'jtf

'ti'. it; i i t M
A A

%\
M'

Ậ if

CẢNH BÁO
(Thập nỉứít nguyệt thập ttỉụ nĩìật}
Địch cơ hạo đ ã n g đáo thién tn m g ,
tậ p nhân d â n bào n h át khổng;
N gã m ẫn x u ấ t iu n g ty kbông tập,
N hân nhân hoan hỉ đác x u ấ t lung.

172

BẤO ĐỘ NG
( npàv Ỉ2 iluẨnỊĩ lì)

Trên trài máy bay dịch rầm rộ kéo tói,
Tránh oanh tạc, Ttỉiôn dân bỏ chạy hét sạch;
Chúng tôi cũng ra khỏi ỈQO để tránh máy bay,
A i náv mừng rỡ được ra ngoài lao.

Máy bay địch bỗng đến ào ào,
TẨt cả nhàn dân chạy xuống hào;
Cửa niở cho tù ra lánh nạn,
Dược ra ngoài ngục, khoái làm sao!

Bàm dịch khác:
Máy bay địch bỗng rộn không tru n g ,
Trốn nấp, nhãiỉ d ân chạy sạch không;
To phạm cũng tim nơi lảnh nạn,
Dược ra ngoài ngục, khoái vô cùng!

173

CHIẾT Tự
Tù n h ân x u ấ t khứ hoậc vi quốc,
H oạn q u á đ àu th ỉ thủy kiến trung;
N hân hữ u ưu s ầ u ưu đ iểm đại,
L ung khai trú c sản, x u ă t ch ân long.

174

CHIẾT
Người tù ra khỏi ngụCf cố khi dựng nên dát nước,
Qua cơn hoạn nạn mói rõ người trung;
Người biết lo âu, ưu điểm lỏn,
N hă lao mỏ then cửa tn'iCy rồng thật sẻ bay

Người th o á t khỏi tu ra dự ng nước,
Q ua cơn hoạn nạn, rõ lòng ngay;
Người biết lo âu, ưu điểm lớn,

Nhà lao mở cửa, át rồng bay!

175

* k > 'ề

ị ỉ ^ ị } '

- ị - j ỉ - ^

-iỳ

i3 "

B íi

{>■ ^ ■ Ệ '

"LỮ QUẨN"
Chiếu lệ 8Ơ lai chư nạn hữu,
T ấ t tu th ụ y tạ i xí khanh bién;
G iá như nhỉ tư ỏhg hảo hảo thụy,
N hĩ yếu đ a hoa kỷ khối tiền.

J76

r

”Q U Á N TRỌ"

Theo lệ, các bạn tù niới đếiiy
Ẳt phái ngủ cạnh hố xí;
Nếu anh muốn được ngủ ngon giác,
Anh phải tón thêm mấy đồng bạc.

Lệ thư ờng tù mới đến,
P h ải n ầm cạn h cầu tiêu;
M uốn ngủ cho ngon giấc,
Anh phải tr ả tiên nhỉẽu.

i77

TẨO TÌNH
Triêu dương xuyên quá luTig toàn bộ,
Thiêu tận u yên dữ ám mai;
Sinh khí đốn thi sung vũ trụ,
Pham nhãn cá cá tiếu nhan khai.

178

NẤNG SÓM

Nồng sởm xu yen suốt nhà lao,
Đốt sọch khói mù và bóng tối;
Sinh khí bỗng chốc tràn đây vủ trụ,
Tù phạm ai nấy uẻ mặt tươi cười.

NÁng sớm xuyén qua nơi ngục thất,
Dốt ta n khói đặc với sương dày;

Đát trời phút ehổc tràn sinh khí,
Tù phạm cười tươi nở m ật

179

í A > ĩ ị

i .

ị f ' ạ

%

h J ^

'M

4

"VIỆT HỮU TAO ĐỘNG"
Ung báo, xích đạo tấn Ì4' Ĩ1
N inh tử , b ẩ t cam nô lệ khổ,
N ghỉa kỳ đáo xứ hự u phiêu dương;
K hả lán dư tố tù tr a n g khách,
Vị đác cung th ân thư ớng chiến trường

180

"VIỆT NAM CÓ BẠO ĐỘNG",
Nguồn tin xích đạo trên báo
Ung Ninh - 1 4 - 1 1
Thà chét, không chịu nỗi khổ Uun nô lệf
Cò nghỉa lại tung bay khắp nơi;
Xót mình ván ỉà kkách trong tù,
Chưa được dích thản ra nơi chiến trường.

chết chẳng cam nô lệ mâỉ,
Tung hay cờ nghĩa khắp trăm miền;
Xdt nủnh giam hăm trong tù ngục,
Chưa được xông ra giữa trận tiền.

181

3

■ ỉị' - ^ J ' í ^ ' ĩ * ị ( 4

ĩ - f J L

l í

J

^ i ỉ ị í ^ ỳ É

p ]

-ịỷ

'. x ỉ ,

ANH P H Ỏ N G HOA ĐOÀN
Mỹ đoàn khứ liễu Anh đoàn đáo,
Dáo xứ hân p h ù n g nhiệt liệt tình;
N gã dâ "phòng H oa đoàn" n h ất bộ.
Khước tao đặc chìm íĩ đích hoan nghônỉi

« 4

182

DOÀN ĐẠI BIỂU A M I
SANG TIIĂM TRƯNG IIOA
Doàn M ỹ d i kỉiỏi, doàn Anh tới,

Dén đàu cũng dược tiếp dóìi nhiét tinh;
To củng là "tnột doòn di thăm Trung Hoa”,
Lại gộp m ột kiểu hoan ngỊiènễi dậc biệt.

D oàn Mỹ đi rồi đoàn Anh đến,
K háp chốn m ừ ng reo tỏ nhiột tỉnh;
T a củ n g m ột đoàn th âm quý quốc,
Lại d àn h riêng một lối hoan nghênh(*).

183

GIẨI VẮNG v c MINH
I&-1I

Ký giải đảo Nam Ninh,
Hựu giải phản Vũ Minh;
Loan loan, khúc khúc ^ải,
Dồ đỉồn ngã hành trình.
Bất blnhỉ

184

GIẤl ĐI v ủ
18 - 11

Đã giái đến Nam Nịỉíỉì,
Lại giải ưầ Vũ Minh;
Giải đi quanh quanh quẹo quẹo mãh
Kéo dài cuộc hành trình cùa ta,
Bốt bình!

D ã giải đến N am N inh,
L ại giải về Vù M inh;
G ỉảỉ đi q u an h qúẹo m ãi,
Kéo dài cả h àn h trinh.
B ấ t bình!('^''>

185

ỷ u Ỷ ^*íí

iế

' Ỉ

Í6

ß

i l

>

f

'►t •»f.I yèI• »
#

* 'o

-

- U

iÍ L

k ^

y f

ể )

^

BAO H Ư O N G CẨU N H ỤC
Q uá Q uà Dức thỉ n g â t tiên ngư,
Q uá Bào H ương thì n g ậ t cẩu nhục;
K hả kiến n h ấ t ban đệ giải nhân,
Sinh h o ạ t hữu thì dã b ấ t tue. .

186

T lf I T C I I Ó ỏ BẢO HƯONG*^'''
Khi qua Quả Dức, àn cá tươiy
Lúc qua Bờo ìĩi/ơng, ởn thịt chó;
T h ế mói biểt bọn ỉin h giải ÎÙ,
Cách sống có ìúi cũng sành sòi.

Q ua Q uả Dức thỉ chén cá tươi,
Q ua Bào H ương lại xơi th ịt chó;
Cho hay bọn giải tù n h ân này,
Cách sống đòi khi c-ũngsành đó( **).

187

ệ

r

i k

i í

ỉ

." ộ

H

^

y ^ M

% .

a

.

5 Ố H Ằ

i ^

i i

â

ì ỉ ị ĩ - ỉ - l >JỜ $

T R Ú C LỘ PHU

Xan phóng dục vũ yị tẰng hưụ,
Thảm đạm kỉnh doanh truc lộ^riiụ;
Xa mâ hành nhân lai vâng giá^
Kỷ nhân cảm tạ nhỉ cống lao?

188

PHU L À M Đ Ư Ò N G

Dãi gió dâm mưa chưa từng lúc nghỉ,
Người phu làm đường tận ừiy với còng uiécf46):
Ngựa xe và khácễi bộ hành qua lọi,
Mây ai biết cảm tạ côàg lao của anh.

Dãi gió* d ầm m ưa chÀng nghi ngơi,
P h u đường vát vả lám ai ơi!
N gựa xe. hành khách thư ờ ng qua ỉai,
Biết cảm ưn an h được máy người?

189

'íố

—

fô

' i

4

Ê

^

iL

-

t

(ÍÍ>J

J> L

ề

^

" ề

ệỷl

- í .ỷ j ■í i - '

'íị

N G Ụ C Đ IN H T H IẾ T NGẢ
C H I S ĩ - ĐÍCH

Nhất sinh chính trực hựu kién cương,
Huè thủ đồng hành kỷ^tuyết sương;
Hập bỉ gian nhân ly ngâ lường,
Trường giao ngá nhỉ các thê lương.

190

,

LÍNH N G Ụ C ĐÁNH CẮP MÂT
C H IẾ C GẬY CỦA
Suốt dời ngay tỉiảng ỉạì kiên cường.
Dát dìu nhau cũng di dà mấy m ùa sương tuyết;
Gỉận thay kẻ gian kia bỗng chia ĩìa hai ta.
Khiến cho tôi và ánh phài biiòn thươìig măi, ,

Suốt đời ngay th ả n g lại kiôn cường,
Dìu d a t nhau đi niấy iuyời sương;
Giận kẻ gian kia gảy cách biệt,
Hai ta d àn g dậ(' nồi buồn thươngí *

191

J

iị

J

Ặ

A

^

Ẩ t

ĩ |l

4

ỹ .

ỉ H

. Ĩ .

|ỹ j ' ' V*

5 Ồ -^

192

? Ỉ 4 |/<—
Ì

CỎ NG LÝ BI

Bất cao diệc bất viễn,
Phi đế diệc phi vương;
Tiểu tiểu nhất phiến thạch,
Ngật lập đại đạo bàng;
Nhân lại nhỉ chi thị,
Bất tầu thác hướng phương;
Nhỉ cấp nhân chi thị,
Dồ lộ chi đoản trường;
Nhỉ công dâ bất tiểu,
Nhân nhân bất nhĩ vương (vong),

C Ộ T CÂY SỐ

Khòng cao cũng không xa,
Chàng d ế cũng chẳng vương;
Một phiến đá nho nhỏ,
Đứng sừng sững béĩi dường lớn;

Người nhờ anh chỉ ỉối,
Đi không sai phương hướng;
Anh chi d&n cìto người,
Con đường ngăn hay dài;
Công anh củng không nkỏf
Mọi người chàng quên anh.

Chẳng cao cũng chẳng xa,
Không đế củng không vương
Một phiến đá nho nhỏ,
Dứng sừng sững bên đường; •
Người nhờ anh chỉ lối,
Đi đúng hướng đúng phươngr,
Anh chỉ cho người biết,
Nào dặm ngán, dặm trường;
Mọi người nhớ anh mái,
Công anh chẳng phải thườn^'*®^

194

ỈXX/..,! ü -

%

* f íJ ' %

4 k

-au...î

0

Ĩ-K .

^

ệ -Ệ C

ị

t

í

M

TÂN D Ư O N G NGỤC
T R U N G HÀI
22-/7

Oa . ! Oa... ! Oaa... !
Gia phạ đương binh cứu quốc gia;
Sở dĩ ngă niên tài bán tuế,
Yếu đáo ngục trung cân trước ma.

195

CHÁU B É TR O N G N G Ụ C
TÂN DƯONG^“*^^

^

22-11

Oa,„ ĩ Oa... / Oaa... /
Cha 8Ợvào lính cứu nước nhà;
Cho nén ent vừa được nửa tuổi,
Đã phài vào nhà tù cùng ntẹ.

Oa...! Oa...! Oaa. J
Cha sợ sung quân cứu nước nhà;
/ Nên nỗi thân em vừa nửa tuổi,
Phải theo mẹ đến ở nhà pha(*).

196

i ñ

^

Ỉ Ề

- Ắ

f f ^

:? ^
é ị A

Ạ

Ẵ

. ^

.

î t

íẩ ] » € 1 í £

197

KÝ NÊ-LÔ^*)

I
•Ngã phấn đấu thì quân hoạt động,
Quân nhập ngục thì ngã trá lung.
Vạn lý đao dao vị kiến diện,
Thần giao tự tại bất ngồn trung.

II

Ngà môn tao phùng bản thị đồng,
Bất đồng đích thị sở tao phùng;
Ngă cư hữu già quyền linh lý,
Quân tại cừu nhân cóc trất trunf.

198

GỬÍ

I
Lúc tôi pểiấn đáu, anh hoạt dộng,
Lúc anh uàx) ngục, tôi ngòi từ;
Muôn dặm xa xôi, chưa từng gặp mặt,
Nhưng mối giao cảm sảu xa dã sẵn trong chỗ
kỉiông lời.

11
Cảnh ngộ của chúng ta vốn giống nhau,
Nhưng ửiông gióng nhau lại cũng ỉà ở cảnh ngộ;
Tồiy trong nhà từ của người bè bạn,
Còn anh, trong xiềng xích rủn

199

K hỉ tỏi phấn đấu, anh hoạt động,
A nh phải vào lao, tôi ở tù;
M uôn dặm xa vời chưa gặp m ặt,
K hống lời riỉà vẫn cảm thông nhau.

II

Đối ta cảnh ngộ vốn không khác,
Cảnh ngộ g ỉờ ^ y khác bội phần;
Tỡi, chốn lao tù người bạn hữu,
Anh, trong gồng xích bọn cừu nhân.

200

V

^

XO

o ậ i Ẵ ^ ặ

ĐẢNG Q U A N G PHÍ
N hập lung yếu n ạ p đàng quang phí,
Q u ế tệ n h ân n h â n các lục nguyẻn;
Bộ n h ập m ông lung u ảm địa,
Q uang m inh trị đác lục nguyên tiềnĩ

¿OỌI
d 2.

TIÊN ĐỀN
Vào từ ph ả i nộp khoản tien àèn,
Tiần Quàng
mỗi người sáù đông;
Bước vào nơi tói tăm mũ mịt,
Sự quang miìih dáng giả có sấu dồng.

Vào lao phải nộp khoản tiền đèn,
Tiền Q uảng Tây vừa đúng sáu "nguyêũ";
Vào chỗ tối tâ m m ù m ịt ấy,
Q uang m inh đ án g giá bấy nhiêu tiền(=*).

202

â

f i ' f i i - k

:k

ỷ . J - a J .

ệ ị;

A

ỷ .

ỈỈ L 4

M

' J ^

^

^

«

NGỤC TRUNG SINH HOẠT
Mỗi n h ân các hữu n h ấ t hỏa lô,
Dại đại, tiểu tiể u kỷ cá oa;
Chử phạn otìử tr à hựu chử thái,
T hành thiên yên hỏa m ột thì vô.

sếMũ:

SIN H HOẠT TR O N G TỪ

Mỗi người đều có một hỏa lò,
Và ĩĩiấỵ chiếc nồi lớn nhỏ;
Thổi cơm, đun trà, ỉại nău thức ản,
Suót ngày khói lừá không ỉúc nho ngót.

H ỏa lò aỉ cũng ctí riêng rồi,
N hỏ nììd, to to m ấy chỉẽc nòi;
Cơm, nước, rau, canh, đun với nấu,
Suốt ngày khòi lửa m ãi không thối.

OA>|

ệ

 > d L

S 'J

^^JíA^ M.-ỉ^

Q U Á C H TIÊN SINH

"■Bình thủy tương phùng", đàm phiến khác,
Quách quán đối ngã thậm án càn;
"Tuyết trung tống thán" tuy nhiẻn thiểu,
Thế giới nhưng tồn giá chủng nhản.

20Ố